Φαίδρα Καζαντζάκη - Από Μνήμης Πόλη

Η genesis gallery παρουσιάζει την πρώτη έκθεση της νέας σεζόν τη Φαίδρα Καζαντζάκη στην πρώτη της ατομική έκθεση «Από Μνήμης Πόλη».
Την έκθεση προλογίζει ο Μάριος Σπηλιόπουλος, ζωγράφος, τ. καθηγητής της ΑΣΚΤ. Καλλιτεχνική διεύθυνση και την επιμέλεια της έκθεσης Γιώργος Τζάνερης.

Η ζωγράφος περιπατητής-flaneur της Αθήνας*
Η πόλη είναι ένας ζωντανός οργανισμός που στις φλέβες της κυλούν οι κάτοικοί της-εμείς. Οι πόλεις δεν γερνούν. Γιατί κατοικούνται από ανθρώπους που «στους δρόμους θα γυρνούν τους ίδιους και στες γειτονιές τες ίδιες θα γερνούν.», παραφράζοντας τον Αλεξανδρινό ποιητή.

Λαϊκη Αγορά Καλλιδρομίου

Οι ευρωπαϊκές πρωτεύουσες ονομάζονται κατ΄ ευφημισμόν μόνο «σύγχρονες», γιατί είναι ουσιαστικά πολύ παλιές, πρωτεύουσες θαλασσοκράτειρων- αυτοκρατοριών. Οπότε οποιαδήποτε σύγκριση με την Αθήνα είναι αυθαίρετη και εκ του πονηρού. Η Αθήνα δεν θα γίνει ποτέ Παρίσι, Λονδίνο, Βερολίνο. Η Αθήνα είναι απλώς Αθήνα όπως και η Νέα Υόρκη Νέα Υόρκη και όχι Αμερική. Είναι πια η πολυπολιτισμική μητρόπολη της νοτιοανατολικής Ευρώπης και εκεί βρίσκεται η δύναμή της.

Η Τέντα

Είναι η πόλη την οποία πραγματεύεται στην πρώτη της ατομική έκθεση στην γκαλερί «genesis» η Φαίδρα Καζαντζάκη. Γεννήθηκε και μεγάλωσε στο κέντρο της – στην καρδιά της και επιμένει να ζει σ΄αυτήν. Περιδιαβαίνει την πόλη και συλλέγει εικόνες. Αφουγκράζεται τον ρυθμό της. Είναι μια flaneur που σαν ζωγράφος παρατηρεί από απόσταση τα συμβάντα. Χωρίς να επεμβαίνει. Κατασκευάζει τις αποσπασματικές εικόνες της με την τεχνική του μοντάζ με την οποία συνέθεσε το ανολοκλήρωτο opus magnum «Passagenwerk (Οι στοές του Παρισιού) ο Βάλτερ Μπένγιαμιν.
«Το μάτι της φυτρώνει σε αυτό που βλέπει», παραφράζοντας τον ποιητή Δημήτρη Παπαδίτσα. Επιλέγει, όχι τυχαία, ως λαίτ μοτίβ των εικαστικών της περιπλανήσεών το σύμβολο της ασφυκτικής της «ανάπτυξης», τη μεταπολεμική πολυκατοικία με τα στενά χαμηλοτάβανα μπαλκόνια και τις τέντες. Αφήνοντας τα λιγοστά κτήρια του παρελθόντος δίπλα της να προβάλλουν ως φύλακες του μέτρου και της μνήμης.

Η θεα που περισσεψε

Ανασύρει στη ζωγραφική της επιφάνεια τις πλατείες με το λιγοστό πράσινο αλλά και τα στριμωγμένα, εναπομείναντα περίπτερα με τους λαθραναγνώστες των εφημερίδων ως μικρές οάσεις πρασίνου και ζωής. Αναδεικνύει τοπόσημα της μεσοπολεμικής λιτότητας όπως τα προσφυγικά.
Η απουσία ή η σχηματική παρουσία της ανθρώπινης μορφής – εντείνει την αίσθηση ενός «έρημου τόπου». Όπου όμως αυτή δηλώνεται, διατυπώνεται με έναν τρόπο που συλλαμβάνει τις αδιαφόρετες φυσιογνωμικά φιγούρες της- σαν σκιές- μέσα στην κίνηση του σώματός τους ή στις χειρονοίες τους. Μεταμορφώνει με την αφαιρετική, αποσπασματική πινελιά της την πόλη σε ένα σύνολο αποτελούμενο από χρωματικές, ρευστές πλαστικές φόρμες με τα παράθυρα να σχηματίζουν μικρά ανοίγματα και τις λεωφόρους να θυμίζουν ποτάμια που παρασέρνουν με την ορμητικότητά τους τα αυτοκίνητα. Προσεγγίζει και προσλαμβάνει την Αθήνα μέσα από τη φαντασιακή, ζωγραφική της εμπειρία. «Χρησιμοποιεί», όπως η ίδια λέει, «το χρώμα ως εργαλείο αντίστασης απέναντι στη μονοχρωμία που μας κατακλύζει. Εκφράζει την προσπάθειά της να επαναφέρει την ποίηση που κρύβει μέσα του ο τόπος που μεγάλωσε και ζει σήμερα.

Τίτλοι τελους

Η Αθήνα είναι πια μια άμορφη πόλη που κρύβει τις ομορφιές της και τα δώρα της. Είναι μια πόλη που για τον flaneur έχει θαυμαστές εκπλήξεις. Αυτό το άμορφο είναι η φυσιογνωμία της, είναι τελικά η ομορφιά της. Που επιβραβεύει αυτόν που την βρίσκει περιδιαβαίνοντας τον θελκτικό της λαβύρινθο. Όπως κάνει η Φαίδρα. Δίνει μορφή σ΄ αυτό το άμορφο με την ιδιαίτερη γραφή της δημιουργώντας εικόνες μιας άλλης Αθήνας που είναι η δικιά της Αθήνα. Και μας προτρέπει να τη δούμε διαφορετικά. Να συνειδητοποιήσουμε ότι εμείς που την κατοικούμε πρέπει να την αγαπήσουμε όπως ο γονέας ένα προβληματικό παιδί που το φροντίζει και το βοηθά. Εμείς- οι κάτοικοι πρέπει να γίνουμε ενεργοί πολίτες.
Καλό ταξίδι, λοιπόν, στον κόσμο της τέχνης, Φαίδρα!
Μάριος Σπηλιόπουλος, ζωγράφος, τ. καθηγητής της ΑΣΚΤ

*Ο Γάλλος ποιητής του 19ου αι. Σαρλ Μπωντλέρ καθιέρωσε τον όρο flaneur ως σύμβολο της μοντέρνας ζωής που χρησιμοποίησε στο έργο του ο Βάλτερ Μπένγιαμιν.