Πάβλος Χαμπίδης: Πατρίδα μου είναι το σώμα μου

Μια ενότητα έργων 28 ετών του Παύλου Χαμπίδη παρουσιάζει η genesis gallery. Είναι η έκθεση «Πατρίδα μου είναι το σώμα μου» της οποίας την επιμέλεια και την καλλιτεχνική διεύθυνση έχει ο Γιώργος Τζάνερης.
Την έκθεση προλογίζουν με τα κείμενά τους ο Clark Lawrence, Ιστορικός της Τέχνης, Επιμελητής του Reading Retreat in Rural Italy και ο Χριστόφορος Μπόικος, Ιστορικός της Τέχνης, Ιδρυτής και Διευθυντής της CBFA.

Τα Χρόνια της δημιουργίας

(από τον Πάβλο Χαμπίδη)
Snille och smak*

Γεννήθηκα στη Θεσσαλονίκη το 1957. Ξαναγεννήθηκα το 1976 στην Λουντ (Σουηδία) ως πολλά υποσχόμενος σκιτσογράφος.
Τρόφιμος της Δημοτικής βιβλιοθήκης, εκδρομές στην Louisiana** και την Κοπεγχάγη και για 2-3 χρόνια  ήμουνα η χαρά του καθρέφτη.
Αβίαστη επιβίωση μέσα στην αφθονία και την γενναιοδωρία της ακμάζουσας ακόμα σοσιαλδημοκρατίας. Λουντ, η πόλη των δυνατοτήτων!
Απέραντη μοναξιά, μόνος σε μία ασχημάτιστη ελευθερία, ένας αιώνας μελαγχολίας και εσωτερικής καλλιέργειας και η συγκρότηση που θα διαμορφώσουν τον χαρακτήρα για μία νομαδική ζωή.

ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΝΟΤΗΤΑ Πατρίδα μου είναι το σώμα μο

Θα καταλήγω στις λουτροπόλεις της Τέχνης. Στο Βερολίνο, το Παρίσι, το Άμστερνταμ, την Φλωρεντία…
Κάτι που ήδη χαρακτηρίζει τον ψυχισμό μου είναι η νοσταλγία όλων αυτών τα οποία πρόκειται μεν, αλλά δεν έχω ακόμα βιώσει λόγω της βαθειάς ριζωμένης γνώσεως και αποδοχής της μοναδικότητας της ζωής. Του εφήμερου χαρακτήρα της.
Ολοκληρώνω τις σπουδές μου στην Φιλοσοφία και την Ιστορία της Τέχνης.

Zeitgeist***

11 Ιουλίου 1982, Bahnhof Zoo.

Εκθαμβωτική άφιξη στο Δυτικό Βερολίνο. Martin-Gropius-Bau, Zeitgeist.
Καλλιτέχνης θα γίνω. Ζωγράφος. Αυτό είμαι αφού.
Έτσι αρχίζουν οι πρώτες, και στην συνέχεια συστηματικές, αναζητήσεις ιαματικών πηγών: Αμβούργο, Münster, Aachen, Dijon, Βενετία, Ρώμη.
Για τρία χρόνια το Δυτικό Βερολίνο διαμόρφωνε την καλλιτεχνική μου αισθητική.
Η εμπειρία αυτή μου έδειξε πως θα γίνω αυτό που είμαι.
Εκεί βρήκα την χαρά της περιπλάνησης και μιά οργιαστική δημιουργική ατμόσφαιρα.
Αργότερα η πτώση του τείχους, τόσο επιθυμητή και επιβεβλημένη, άφησε δυστυχώς και μία γεύση μελαγχολίας.

Toujours y penser, jamais en parler****

ΕΡΓΟ 5 ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΝΟΤΗΤΑ Πατρίδα μου είναι το σώμα μου

Ένας σουηδός στο Παρίσι. Εμβληματική λουτρόπολη της ζωγραφικής όπου μούλιασα κυριολεκτικά για δέκα χρόνια.
Η βαλσαμωμένη κατά τα άλλα πόλη ξεχειλίζει από ζωγραφική.
Το πατάρι του Sennelier με τα χειροποίητα ιαπωνικά, και λοιπά ασιατικά, χαρτιά.
Δειλά αλλά σβέλτα, πέρασα από το πενάκι στο πινέλο, πάντα πιστός στην σινική μελάνη. Πολύ γρήγορα την διαδέχτηκε το λάδι, πρώτα η σέπια, μετά το χρυσό και στην συνέχεια οι γήϊνες αποχρώσεις.
Δεν είμαι κολορίστας, η γραμμή χαρακτηρίζει την δουλειά μου σε όλες τις μορφές (ζωγραφική, μονοτυπίες, σκίτσα, κόμικ, βινιέτες, υδατογραφίες).
Αν κάποτε εξαφανιστούν- πριν από εμένα- τα πενάκια και η σινική, θα δυστυχήσω.

1990, Big in Japan

Δύο Εποχές, Χειμώνας και Άνοιξη, στο Τόκυο. Ένα γούστο που με κάνει να νοιώθω σαν στο σπίτι μου. Μα… για μια στιγμή, δεν είναι φτωχές οι συνθέσεις μου! Βρίσκομαι στην επικράτεια του μινιμαλισμού. Ο μινιμαλισμός στην Ιαπωνία είναι παράδοση. Είμαι αυτάρκης με λίγα υλικά μέσα και λιτή έκφραση.

Εκθέτω. Βρίσκουν την ζωγραφική μου να έχει κάτι από αυτό που αποκαλούν wabi-Sabi.***

Θα επιστρέψω το 1991 και το 1993. Τέσσερεις εκθέσεις.

ΣΧΕΔΙΟ ΣΕ ΓΙΑΠΩΝΕΖΙΚΟ ΧΑΡΤ

1995-6. Αντίστιξη στην Γενεύη
Θα γίνω διερμηνέας; Θα γίνω. Αμφίβιος είμαι.
Η ωραία κοιμωμένη ιδανικός τόπος για μία τέτοια εκπαίδευση.
Μιάμιση Εποχή κάτω από τα πλατάνια του Carouge και καθημερινή περισυλλογή στην όχθη Jean-Antoine Capo d’ Istria.

1996-2003, Καραντίνα στις Βρυξέλλες
Φλάνδρα. Η γοητεία της υγρασίας και η εμπειρία η οποία σκόρπισε κάθε υποψία για το ποιός είμαι, από που έρχομαι, και που πάω. Δεν μπόρεσε η ευμάρεια να κλονίσει τον προσανατολισμό μου και έγινε σαφές ότι η Τέχνη, η ζωγραφική συγκεκριμένα, είναι ο θερμοστάτης της ψυχικής μου ισορροπίας. Δεν ήταν που δεν τα έφτανε η αλεπού.

2003, Κλεινόν Άστυ
Η εγκατάσταση στο Κλεινόν Άστυ συνέπεσε με την Louis Vuitton να μου αναθέτει την δημιουργία του ταξιδιωτικού σημειωματαρίου της Αθήνας (Carnet de Voyages d’ Athènes). Εκείνο το πρώτο τρίμηνο του 2004 χειροτονήθηκα «ακουαρελίστας».
Κάτι το οποίο δεν είναι ακριβώς ακριβές διότι κι εδώ επικρατεί η γραμμή, αυτή αποτελεί την σύνθεση, ενώ το χρώμα έρχεται να συμβάλλει επικουρικά. Γοητευτικά μεν, πλην όμως επικουρικά.
Έτσι από το 2004 οι εκθέσεις υδατογραφιών και οι εκδόσεις λευκωμάτων αποτέλεσαν ένα μεγάλο μέρος της δημιουργικής μου δραστηριότητας.
Είναι λοιπόν μεγάλη μου η χαρά που δείχνω εκ νέου μετά από χρόνια τα έργα μου σε καμβά, στα οποία το βλέμμα -σε αντίθεση με τις υδατογραφίες – είναι στραμμένο στην ψυχή.
Weltschmerz****

Πατρίδα μου είναι το σώμα μου.

* Πνεύμα και γούστο ( στο έμβλημα της Σουηδικής Ακαδημίας)

** Το σαγηνευτικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, 35 χιλιόμετρα βορείως της Κοπεγχάγης. Μία όαση

*** «Το πνεύμα της Εποχής», η μνημειώδης έκθεση σε επιμέλεια του Χρήστου Ιωακειμίδη και Norman Rosenthal

****Να τη σκέφτεσαι πάντα, να μην μιλάς για αυτή ποτέ . Η φράση αποδίδεται στον Léon Gambetta, τέλη του 1871, για την απώλεια της Αλσατίας-Λωρραίνης.

*****Ο πόνος για τον κόσμο γύρω μας. Το εφήμερο, το παροδικό, αποδοχή της ατέλειας, απλότητα.

******Θλίψη και πόνος για την ανεπάρκεια του Κόσμου

ΕΡΓΟ 2 ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΝΟΤΗΤΑ Πατρίδα μου είναι το σώμα μου

 Ο θάνατος του ζωγράφου

Ευτυχώς ο Πάβλος Χαμπίδης είναι ζωντανός και πάντα μαζί μας, κάτι όμως αλλάζει στην δουλειά του. Ή μήπως είναι ο δικός μου τρόπος με τον οποίο την παρατηρώ;
Στο «Θάνατο του συγγραφέα» ο Ρόλαντ  Μπαρτ υποστηρίζει ότι η σημασία ενός κειμένου έχει να κάνει με την προσωπική εμπειρία του αναγνώστη και όχι με τις προθέσεις ή το βιογραφικό του συγγραφέα.
Όποιος όμως  κι αν είναι ο καλύτερος τρόπος για να φτάσει κανείς στην τελική αλήθεια ερμηνεύοντας αυτά τα έργα, εγώ – γνωρίζοντας προσωπικά τον καλλιτέχνη – μπορώ να πω ότι έχουν συμβεί μεγάλες αλλαγές και προκλήσεις στην ζωή του ζωγράφου και αυτό το βλέπουμε στο έργο του. Τείνει συνειδητά αλλά ενδεχομένως και συγκυριακά, σε μιά περίοδο αμφιβολίας και δυσκολιών, να αφήσει κάπως την σιγουριά και τις στιβαρές μορφές του παρελθόντος οι οποίες παραπέμπουν σε γλυπτά, οδεύοντας με τον τρόπο του προς το άγνωστο με νέες ζωγραφικές τεχνικές. Προς κάτι τι πιο χαλαρό.
Το βλέπουμε στις πιτσιλιές του και στο χρώμα που κυλάει. Το πόσο τέλεια  στάζει πάνω στην επιφάνεια του καμβά και- καίτοι ανεξέλεγκτα – δίνει ζωή και μία αίσθηση ακούσιας ισορροπίας.

Πρωτίστως στα έργα με το ψάρι και την θάλασσα 

Τα ζώα του παραμένουν, όπως όλα αυτά τα χρόνια, κάτι παραπάνω από σιωπηλά, είναι συμπρωταγωνιστές. Δεν υπάρχουν απλώς για να ομορφαίνουν αισθητικά το έργο. Νεκρά ή ζωντανά είναι αληθινοί σύντροφοι και στην περίπτωση του ελαφιού με τα κέρατα κάτι ακόμα πιο δυνατό, είναι οι πρωταγωνιστές. Ίσως εκείνα που βλέπουν αυτό που έρχεται. Αν πάλι αυτό φαντάζει σε κάποια μάτια υπερβολικό, υπάρχουν και έργα τα οποία θα σε διασκεδάσουν γιατί ο Χαμπίδης είναι προικισμένος με μία λεπτή αίσθηση του χιούμορ.
Καθώς παρατηρούσα πρωΐ-πρωΐ τις φωτογραφίες των έργων, ένας τρυποκάρυδος εμφανίστηκε στο παράθυρό μου, κάπου στην εξοχή της Πασιέντζα (στην Ιταλία) και μ’ έκανε να πεταχτώ απ’ το κρεβάτι μου καθώς  άρχισε να σφυροκοπά σαν τρελό το ξύλινο παντζούρι. Το επόμενο έργο που είδα στο κινητό μου ήταν ο αθώος τρυποκάρυδος του Πάβλου με εκείνο το «Ποιός; εγώ;» ύφος, που θα με κάνει πάντα να χαμογελώ.

Clark Lawrence
Ιστορικός της Τέχνης, Επιμελητής του Reading Retreat in Rural Italy

Η ζωγραφική του Πάβλου Χαμπίδη

Στους πίνακές του σε καμβά, ο Χαμπίδης απεικονίζει συχνά τη μορφή ενός γυμνού εμβληματικού  νέου, ενίοτε ντυμένου, πάντα σε μετωπική στάση, ο οποίος μοιάζει με κούρο και γύρω του ζώα και καρποί κάποιας αρχαϊκής ελληνικής υπαίθρου.
Αυτοί οι ελαφρώς πρωτόγονοι χαρακτήρες, ζωγραφισμένοι με μεσογειακά χρώματα – ώχρες, μαύρα, κεραμιδί – μοιάζουν με νεαρούς απογόνους βυζαντινών μορφών ή μοντέλα του Πικάσο.
Πότε-πότε ονειροπόλοι, άλλοτε βασανισμένοι, πάντα τρυφεροί και μελαγχολικοί, ακολουθούν τον καλλιτέχνη από την αρχή της καριέρας του, σηματοδοτώντας τις διάφορες περιόδους, τις ψυχικές του καταστάσεις, την εξέλιξη και τη συνέχεια της καλλιτεχνικής του πορείας.

Χριστόφορος Μπόικος
Ιστορικός της Τέχνης, Ιδρυτής και Διευθυντής της CBFA

 

Event Information

Gallery Genesis, Ιπποκράτους 121, Αθήνα 11472
Εγκαίνια: Τρίτη, 13 Οκτωβρίου, 19.30
Διάρκεια Έκθεσης: 13 – 31 Οκτωβρίου 2026
Ώρες λειτουργίας: Τρίτη, Πέμπτη, Παρασκευή 12.00 – 21.00, Σάββατο 12.00 – 15.00
Πληροφορίες: Tel.: +30 211 7100566, www.gallerygenesisathens.com,
www.facebook.com/yiorgos.tzaneris, www.facebook.com/pages/Genesis-Gallery/325268697501716

Last modified: 06/10/2026