Βίκυ Γεωργιοπούλου – Μετατρέπει την εικόνα σε πεδίο αμφισβήτησης

Η καλλιτέχνιδα στοχεύει να διαταράξω την αίσθηση ασφάλειας και να φέρει το θεατή σε κατάσταση ενεργής συμμετοχής

Συζητάμε με τη ζωγράφο Βίκυ Γεωργιοπούλου με αφορμή την έκθεση της   «Fragile». Ισορροπώντας ανάμεσα στο ρεαλισμό και την αλληγορία, η καλλιτέχνιδα διερευνά την έννοια της ευθραυστότητας όχι ως αδυναμία, αλλά ως αντανάκλαση μιας σύνθετης και συχνά βίαιης πραγματικότητας. Παιδικές μορφές, σχέσεις γενεών και αφηγήσεις συγκροτούν ένα παζλ όπου η αθωότητα και η ευθύνη διαταράσσονται. Η συνομιλία μάς ωθεί σε ένα χώρο προβληματισμού σε σχέση με την  ταυτότητα, την εξουσία και τη σύγχρονη εμπειρία.

•  Ο τίτλος Fragile μοιάζει σχεδόν αντιφατικός σε σχέση με τη σκληρότητα των εικόνων σου. Τον χρησιμοποιείς κυριολεκτικά ή ως σχόλιο πάνω σε μια «κατασκευασμένη» ευθραυστότητα; Άλλωστε   πιθανόν να  βιώνουμε μια περίοδο έντονης αβεβαιότητας, συγκρίσιμη —σε διαφορετική κλίμακα— με εποχές όπου φυσικά φαινόμενα καθόριζαν δραστικά τη ζωή στη Γη. 

Τα έργα μου εστιάζουν σε εύθραυστες προσωπικότητες που κινούνται μέσα σε σκληρές, συχνά ασφυκτικές πραγματικότητες. Οι μορφές μου δεν είναι ηρωικές, αλλά ευάλωτες. Προσπαθούν να αντέξουν, να προσαρμοστούν και τελικά να επιβιώσουν σε συνθήκες που τις ξεπερνούν. Η έννοια του ¨εύθραυστου¨ δεν αφορά μόνο το άτομο, αλλά επεκτείνεται σε μια ευρύτερη κοινωνική και πολιτική κατάσταση, όπου η αστάθεια και η αβεβαιότητα φαίνεται να χαρακτηρίζουν ολόκληρο τον κόσμο. Μέσα από αυτή τη ματιά, τα έργα μου επιχειρούν να αποτυπώσουν την ένταση ανάμεσα στην ανθρώπινη ευαλωτότητα και την πραγματικότητα που την διαμορφώνει.

Λ(ο)ιμός, ακρυλικά σε καμβά, 80cm x 100cm, 2022

• Στις ζωγραφικές βλέπουμε σκηνές με σαφή αίσθηση σκηνοθεσίας και αλληγορίας. Σε ενδιαφέρει ο ρεαλισμός ως μέσο πειθούς, ως τρόπος «παγίδευσης» του θεατή ή ως κριτική στάση απέναντι σε θέματα που πραγματεύεσαι ή υπονοείς;

Ο ρεαλισμός που χρησιμοποιώ  για μένα είναι μια οικεία γλώσσα που επιτρέπει στο θεατή να αναγνωρίσει κάτι από τον κόσμο του και να αισθανθεί μια αναπόφευκτη ταύτιση. Λειτουργεί ως μέσο πειθούς, μια συνθήκη που μπορεί να τον “παγιδεύσει” μέσα στην εικόνα, δημιουργώντας την αίσθηση μιας σταθερής και αναγνωρίσιμης πραγματικότητας. Ωστόσο, αυτή η αίσθηση δεν διαρκεί γιατί σταδιακά διαταράσσεται από στοιχεία αλληγορίας και παραμόρφωσης.
Δεν με ενδιαφέρει ο ρεαλισμός ως πιστή αναπαράσταση, αλλά ως εργαλείο που ανοίγει χώρο για μια δεύτερη, πιο σύνθετη ανάγνωση μετατρέποντας την εικόνα σε πεδίο αμφισβήτησης.

Tik tak, safety illusion, ακρυλικά σε καμβά, 80cm x 100cm, 2022

• Τα παιδιά στα έργα σου δεν εμφανίζονται ως αθώες μορφές, αλλά ως πρόσωπα που φαίνεται να έχουν ήδη εκτεθεί ή ενταχθεί σε έναν κόσμο βίας και αντιφάσεων. Τα βλέπεις περισσότερο ως μάρτυρες ή ως συμμέτοχους;

Τα παιδιά στα έργα μου κινούνται σε ένα αμφίσημο πεδίο ανάμεσα στον μάρτυρα και τον συμμέτοχο. Δεν είναι πλέον αθώες μορφές, αλλά προσωπικότητες που έχουν ήδη εκτεθεί σε έναν κόσμο βίας, εξουσίας και αντιφάσεων, τον οποίο άλλοτε υφίσταται και άλλοτε, αθελά τους, αναπαράγουν.

Αδάμ, ακρυλικά και μολύβι σε καμβά, 80cm x 100cm, 2021

Οι εικόνες λειτουργούν αλληγορικά. Το παιδί – μελλοντικός πολιτικός που εγκαινιάζει την καταστροφή, το παιδί που κρύβεται μέσα στο ίδιο του το σχέδιο για να προστατευθεί, εκείνο που εγκλωβίζεται σε μια εικονική πραγματικότητα ή παρασύρετει από την ψηφιακή αποχαύνωση, συνθέτουν μια αφήγηση όπου η επιβίωση και η διαμόρφωση ταυτότητας συμβαίνουν μέσα σε συνθήκες πίεσης και χειραγώγησης.
Στις “κοινωνικές κατασκευές” τα παιδιά ενσωματώνουν ήδη τους ρόλους που τους επιβάλλονται.
Το κορίτσι σιωπά, το αγόρι αρνείται να δει και τα δύο είναι εγκλωβισμένα σε στερεότυπα που καθορίζουν την σκέψη και την συμπεριφορά τους. Μέσα από αυτά τα έργα, επιχειρώ να δείξω ότι η παιδική ηλικία δεν είναι έξω από την πραγματικότητα, αλλά βαθιά διαμορφωμένη από αυτήν.

Τα εγκαίνια 80 x100 εκ

• Στο έργο «Τα Εγκαίνια», το παιδί δεν έχει κόψει ακόμη την κορδέλα· εγκαινιάζει μια καταστροφή ή απλώς προετοιμάζεται για ένα μελλοντικό ρόλο εξουσίας;

Στο έργο τα “εγκαίνια” το παιδί βρίσκεται σε μια στιγμή πριν από την πράξη. Δεν έχει ακόμα κόψει την κορδέλα, όμως όλα δείχνουν ότι είναι έτοιμο να το κάνει. Με ένα αυτάρεσκο χαμόγελο και ντυμένο με την ενδυμασία ενός πολιτικού, στέκεται ως μια μορφή που δεν εγκαινιάζει απλώς ένα γεγονός, αλλά προετοιμάζεται να ενταχθεί σε έναν μελλοντικό ρόλο εξουσίας. Έτσι το κόψιμο της κορδέλας σημαίνει μια μελλοντική ευθύνη ή ακόμα και συνενοχή.
Στο φόντο, η αντίθεση είναι τεράστια. Ένα μικρότερο παιδί ξυπόλητο και φοβισμένο, βιώνει ήδη τις συνέπειες ενός πολέμου που συνεχίζει να καίει μέσα από τα συντρίμμια και τον καπνό.
Η συνύπαρξη αυτών των δύο μορφών δημιουργεί μια ένταση ανάμεσα στο παρόν και το μέλλον, στην αθωότητα και την εξουσία, αφήνοντας το ερώτημα αν η καταστροφή είναι ήδη σε εξέλιξη ή αν απλώς πρόκειται να επικυρωθεί.

Silent generation, ακρυλικά και χαλκός σε καμβά, 80cm x 110cm, 2025

• Η χρήση στοιχείων από τον κόσμο των παιχνιδιών, της διακόσμησης ή της ψηφιακής εικόνας δημιουργεί μια σχεδόν «αθώα» επιφάνεια. Σε ενδιαφέρει αυτή η αισθητική ως σύνθεση ή ως παγίδα;

Η “αθώα” αισθητική που προκύπτει από στοιχεία παιχνιδιού και ψηφιακής εικόνας με ενδιαφέρει κυρίως ως παγίδα. Δημιουργεί μια επιφάνεια οικεία και ελκυστική, που παραπέμπει στην παιδικότητα και την ανεμελιά, αλλά ταυτόχρονα κρύβει μια πιο σκοτεινή συνθήκη.
Στο έργο “συλλέκτης καρδιών” το παιδί στοχεύει καρδιές μέσα σε ένα περιβάλλον τύπου  minecraft για να παραμείνει ¨ζωντανό¨ στο παιχνίδι, μετατρέποντας το συναίσθημα σε μονάδα επιβίωσης. Τα κεντημένα λουλούδια και οι καρδιές εισάγουν στοιχεία παράδοσης, που έρχονται σε αντίθεση και ταυτόχρονα συγχωνεύονται με την εικονική πραγματικότητα. Μέσα από αυτήν τη συνύπαρξη, η εικόνα γίνεται ένα πεδίο όπου το οικείο και το τεχνητό συνομιλούν.

Ιφιγένεια εν δράση, ακρυλικά και χρυσός σε καμβά, 80cm xv100cm, 2020

• Τα πρόσωπα μοιάζουν να κοιτούν ευθέως το θεατή. Είναι μάρτυρες, συνένοχοι ή και τα δύο; 

Τα πρόσωπα στα έργα μου κοιτούν ευθέως τον θεατή δημιουργώντας μια άμεση και σχεδόν άβολη σχέση. Δεν είναι μόνο μάρτυρες ούτε και συνένοχοι, αλλά κινούνται σε ένα ενδιάμεσο πεδίο όπου η ευθύνη διαχέεται. Το βλέμμα τους λειτουργεί σαν πρόσκληση αλλά και σαν κατηγορία. Ζητούν από τον θεατή να πάρει θέση, να αναγνωρίσει τη δική του συμμετοχή, να νιώσει ενοχή ή ενσυναίσθηση.
Μέσα από αυτή την αντιστροφή, ο θεατής δεν παραμένει απλός παρατηρητής, αλλά γίνεται μέρος της εικόνας, καλείται να μπει στην θέση τους, να αναμετρηθεί με όσα βλέπει και ίσως να αναζητήσει μια προσωπική απάντηση ή αδιέξοδο.

H μάνα, μεικτή τεχνική, 80cm x 110cm, 2020

• Η βία στα έργα σου ενίοτε είναι υπαινικτική ή φιλτραρισμένη. Είναι μια επιλογή αποστασιοποίησης ή ένας τρόπος προβληματισμού και «έρευνας» για το θεατή;

Η βία στα έργα μου δεν παρουσιάζεται ωμά και αφιλτράριστα, αλλά λειτουργεί υπαινικτικά, ως μια συνειδητή επιλογή που δεν στοχεύει στην αποστασιοποίηση. Αντίθετα, με ενδιαφέρει να δημιουργώ έναν χώρο όπου ο θεατής καλείται να συμπληρώσει όσα δεν φαίνοντα άμεσα. Μέσα από αυτή τη “φιλτραρισμένη” προσέγγιση, η βία γίνεται πιο εσωτερική και πιο ανησυχητική. Στόχος μου δεν είναι να σοκάρω επιφανειακά, αλλά να προκαλέσω προβληματισμό και στοχασμό, να διαταράξω την αίσθηση ασφάλειας και να φέρω τον θεατή σε μια κατάσταση ενεργής συμμετοχής. Εκεί που η εικόνα δεν δείχνει τα πάντα ανοίγεται χώρος για σκέψη, αμφιβολία και προσωπική εμπλοκή.

• Θα έλεγα στο σύνολο των έργων σου υπάρχει η αίσθηση διαγενεακής συνέχειας, Από τη γιαγιά ως τα παιδιά. Είναι απλώς μια συνέχεια γενών ή διαγενεακή συνέχεια τραυμάτων;  

Στο σύνολο των έργων μου, η διαγενεακή συνέχεια δεν αφορά μόνο τη φυσική διαδοχή των γενεών, αλλά κυρίως τη μεταφορά εμπειριών, τραυμάτων και βιωμάτων που επαναλαμβάνονται και διαιωνίζονται. Η συνύπαρξη της νεότερης γενεάς όπως η Generation Alfa, με την παλαιότερη, όπως η Silent Generation, δημιουργεί έντονες αντιθέσεις, αλλά ταυτόχρονα αποκαλύπτει κοινά στοιχεία.
Μέσα από αυτές τις μορφές επιχειρώ να δείξω πως όσα δεν επιλύονται, όσα δεν αναγνωρίζονται ή δεν αλλάζουν, επιστρέφουν και μεταφέρονται από γενιά σε γενιά. Η συνέχεια επομένως δεν είναι ουδέτερη αλλά μία αλυσίδα εμπειριών, όπου το παρελθόν διαμορφώνει το παρόν και κατ΄ επέκταση το μέλλον. 

• Πιστεύεις ότι η ζωγραφική σου  προτείνει απαντήσεις ή θέτει ερωτήματα;

Η ζωγραφική μου δεν επιδιώκει να δώσει απαντήσεις, αλλά να ανοίξει ερωτήματα. Με ενδιαφέρει να ενεργοποιήσω τον θεατή, να τον φέρω σε μια κατάσταση προβληματισμού και εσωτερικής έντασης να τον ταρακουνήσω και να διαταράξω την βεβαιότητά του. Μέσα από τις εικόνες μου, τον καλώ να μπει στην θέση των ηρώων μου, να νιώσει ενσυναίσθηση και να αναμετρηθεί με τις καταστάσεις που βιώνουν. Η εμπειρία δεν είναι παθητική αλλά γίνεται μια διαδικασία σκέψης, όπου τίθεται το ερώτημα αν και κατά πόσο οι δικές του επιλογές επηρεάζουν τον κόσμο που αποτυπώνεται στα έργα μου.

• Όταν ξεκινάς ένα έργο, τι προηγείται; Μια εικόνα, μια εμπειρία ή μια ιδέα που ζητά να γίνει εικόνα;

Η αφετηρία ενός έργου προκύπτει από ένα σύνολο ερεθισμάτων, εμπειριών, εικόνων, σκέψεων αλλά και από όσα συμβαίνουν γύρω μου και επηρεάζουν συλλογικά την ανθρωπότητα. Μπορεί να είναι κάτι που θα δω, μια έκθεση, ένα βιβλίο, μια ταινία ή ακόμη και ένα όνειρο. Όλα αυτά λειτουργούν ως υλικό που σταδιακά συντίθεται. Ωστόσο, πριν περάσω στον καμβά, το έργο έχει ήδη σκηνοθετηθεί στο μυαλό μου. Η εικόνα έχει διαμορφωθεί σε μεγάλο βαθμό, σαν μια εσωτερική  σύνθεση, που περιμένει να πάρει μορφή. Έτσι θα έλεγα πως η διαδικασία ξεκινά κυρίως από μια ιδέα που ζητά να γίνει εικόνα.

• Η νέα έκθεση της Βίκυς Γεωργιοπούλου «Fragile» παρουσιάζεται ως τις 2 Μαΐου στη Sianti Gallery, Βασ. Αλεξάνδρου 2 και Μιχαλακοπούλου, Αθήνα.

Last modified: 18/04/2026