Μια συνάντηση της κρυπτικής μουσικής του Σατί με την ονειρική ζωγραφική του Σαγκάλ

Οι χριστιανικές και οι εβραϊκές παραδόσεις αποδέχονται το «Άσμα Ασμάτων» ως γιορτή της ενάρετης αγάπης. Κι όμως αυτό το ποίημα της κόρης του ποιμένα για τον αγαπημένο της, είναι ένας ύμνος για «τις γυναίκες εκείνες που άφησαν την αγάπη να τις παρασύρει» έξω από την ασφάλεια των τειχών της Ιερουσαλήμ στους δύσβατους αμπελώνες και τα ανθισμένα χωράφια της Γαλιλαίας.
Το «Άσμα  Ασμάτων» είναι το πιο σκοτεινό βιβλίο της Παλαιάς Διαθήκης. Και όπως είχε πει ο Σαάντια Γκαόν, μέγας Εβραίος σχολιαστής, το «Άσμα Ασμάτων είναι σαν ένα βιβλίο του οποίου το κλειδί έχει χαθεί».

 Τα έργα του Marc Chagall που εμπνέονται από το «Άσμα Ασμάτων» και είναι αφιερωμένα στην πρώτη του σύζυγο και μεγάλο του έρωτα Μπέλα, συνθέτουν έναν εικαστικό ύμνο στον έρωτα ως εμπειρία ταυτόχρονα ανθρώπινη και πνευματική. Ο Chagall μεταπλάθει το βιβλικό ποίημα σε έναν κόσμο ονείρου, όπου οι μορφές αιωρούνται, τα χρώματα πάλλονται και η αγάπη υπερβαίνει τον χρόνο και τη βαρύτητα.
Η συνοδευτική απαγγελία στα εβραϊκά, μαζί με τη λιτή και υπνωτική μουσική του Erik Satie, δημιουργούν ένα περιβάλλον στο οποίο ο λόγος, η εικόνα και ο ήχος συγχωνεύονται. Ο θεατής δεν καλείται να κατανοήσει, αλλά να αισθανθεί — να εισέλθει σε ένα χώρο όπου ο έρωτας γίνεται καθολική γλώσσα. Οι στίχοι από τη μετάφραση του Γιώργου Σεφέρη

«Τράβηξέ με κοντά σου – ας τρέξουμε μαζί» (1:4)

 «Ισχυρή σαν τον θάνατο είναι η αγάπη» (8:6)

«Εγώ ανήκω στον αγαπημένο μου κι εκείνος σε μένα» (6:3)

   «Η αγάπη σου είναι καλύτερη από το κρασί» (1:2)

«Η φωνή του αγαπημένου μου — να, έρχεται» (2:8)

 «Τη νύχτα ζήτησα εκείνον που αγαπά η ψυχή μου» (3:1)

«Τον βρήκα και δεν θα τον αφήσω» (3:4)

«Ο αγαπημένος μου είναι δικός μου κι εγώ δική του» (2:16)

«Οι φλόγες της είναι φλόγες φωτιάς» (8:6)

«Εκείνον που αγαπά η ψυχή μου τον ζήτησα» (3:1)

Κάτω από τη μηλιά σε ξύπνησα» (8:5)

«Και πάνω μου είναι η επιθυμία του» (7:10)

«Πολλά νερά δεν μπορούν να σβήσουν την αγάπη» (8:7)

«Σήκω, αγαπημένη μου, όμορφή μου» (2:10)

«Βάλε με σαν σφραγίδα στην καρδιά σου» (8:6)

Ο Erik Satie (1866–1925) υπήρξε μία από τις πιο ιδιότυπες μορφές της ευρωπαϊκής μουσικής. Αντιδρώντας στη ρομαντική υπερβολή της εποχής του, ανέπτυξε ένα ύφος λιτό, επαναληπτικό και σχεδόν υπνωτικό. Η μουσική του μοιάζει να υπάρχει εκτός χρόνου – χωρίς σαφή αρχή ή τέλος – λειτουργώντας περισσότερο ως ατμόσφαιρα παρά ως αφήγηση. Αυτή η ποιότητα την καθιστά ιδανική συνοδεία για τα έργα του Chagall, όπου η πραγματικότητα και το όνειρο συνυπάρχουν.

Last modified: 15/04/2026