Τάματα: Σῶμα πάσχον, ψυχή ἀλγοῦσα», από τη συλλογή της Λόλας Νταϊφά

Η Αγιορειτική Εστία παρουσιάζει στον εκθεσιακό της χώρο, στη Θεσσαλονίκη, την πρωτότυπη έκθεση με αναθηματικά αντικείμενα ικεσίας και προσφοράς από τη συλλογή ταμάτων της συλλέκτριας Λόλας Νταϊφά. Η έκθεση διαρκεί από τις 7 Ιουλίου ως τις 30 Σεπτεμβρίου.
Είναι η πρώτη φορά που τα τάματα της κ. Νταϊφά εκτίθενται στο κοινό, δίνοντας την ευκαιρία στους επισκέπτες να δουν από κοντά αντικείμενα που περικλείουν παράκληση, ικεσία, ευχαριστία και προσφορά αλλά και απόδειξη θεραπείας και σωτηρίας του ικέτη πιστού, αντικείμενα τόσο γνωστά και προσφιλή σε όλους μας. Επιπλέον, με τα εποπτικά κείμενα της έκθεσης, παρουσιάζεται η ιστορία και η χρήση των αναθηματικών αντικειμένων από την αρχαιοελληνική εποχή μέχρι τις μέρες μας. Η διαχρονικότητα των ταμάτων δείχνει τη διαρκή ανάγκη των ανθρώπων για ελπίδα, η οποία ξεπερνά την ανθρώπινη υπόσταση.

Ασημένιο τάμα κομμένο σε σχήμα ανθρώπινου κορμού

Η κ. Νταϊφά, σε μία σύντομη δήλωση, αναφέρει τα ακόλουθα: «Αισθάνομαι ότι ένα δικό μου τάμα με αυτή την έκθεση πραγματοποιείται… Τα τάματα είναι μια από τις τρείς συλλογές μου. Ξεκίνησα με τα ακροκέραμα, ακολούθησαν τα ιστορικά πιάτα και μετά τα τάματα.  Για να συλλέγεις τάματα χρειάζεσαι δυνατή ενσυναίσθηση, χρειάζεσαι εμπειρία  ζωής. Πρέπει να έχεις δει το γελαστό αλλά, τις πιο πολλές φορές, το σκληρό πρόσωπο της ζωής. Αυτά τα μικρά αντικείμενα έχουν να κάνουν με πολύ βαθιά συναισθήματα. Είναι προσευχή και επίκληση στο Θείο.
Από ασήμι, χρυσό ή ταπεινή λαμαρίνα αφηγούνται ιστορίες γεμάτες πόνο ή χαρά. Τα τάματα «μιλάνε» και ξετυλίγουν ανθρώπινες ιστορίες αρκεί κάποιος να θέλει να τις ακούσει: τα στέφανα για να στεριώσει ο γάμος, ο στρατιώτης, που πολεμά και μια μάνα τον περιμένει, κάθε λογής πλεούμενο, που αναμετράται με τα κέφια του Ποσειδώνα, το φασκιωμένο βρέφος, τα ζώα του αγρότη, που εξασφαλίζουν τη ζωή της οικογένειας, το σπίτι ως καταφύγιο και ορμητήριο, το βιβλίο για τις εξετάσεις, το πολυπόθητο δίπλωμα και φυσικά η υπέρτατη προσευχή για υγεία.
Η συλλογή αυτή βγαίνει για πρώτη φορά από το σπίτι μου και έχω τη μεγάλη τιμή να φιλοξενείται στη Βυζαντινή πρωτεύουσα της χώρας και στον ευλογημένο, ιστορικό και πανέμορφο χώρο της Αγιορείτικης  Εστίας.

Ασημένιο τάμα με παράσταση του αγίου Γεωργίου δρακοντοκτόνου

Υ.Γ. Αν θέλετε να μάθετε το δικό μου αγαπημένο τάμα, εκείνο που μιλάει στην καρδιά μου… Είναι μια λιτή ασημένια, πλάκα που γράφει με καλλιγραφικά γράμματα
«Παναγιά μου, άκουσε την προσευχή μου. Βοήθησέ με»
Να βοηθήσει η μάνα όλων τον κάθε ένα… .
«Επίβλεψον, επάκουσον και ελέησον.» Μακάρι…»
Ο επιμελητής της έκθεσης, Δρ Παναγιώτης Καμπάνης, παρατηρεί στο εισαγωγικό του σημείωμα: «Πόσοι από εμάς δε βρεθήκαμε «ἐπὶ κλίνης ὀδύνης» και πόσοι δε σταθήκαμε έστω και μια στιγμή στη ζωή μας μπροστά στην εικόνα του Χριστού, της Παναγίας ή κάποιου αγίου, ανάβοντας ένα κεράκι και παρακαλώντας με δάκρυα στα μάτια, να μας ανακουφίσει από ψυχικό και σωματικό πόνο ή να μας γιατρέψει από μια σοβαρή ασθένεια;

Ασημένιο τάμα κομμένο σε σχήμα ανδρικού δεξιού χεριού

Τα τάματα μπορεί να αντιπροσωπεύουν μια «ευτελή» όψη της θρησκείας, ωστόσο, κάθε ένα από αυτά, μεγάλο ή μικρό, μαρτυρεί μια προσωπική ιστορία, μια ιστορία αγωνίας, ελπίδας, ικεσίας και εκπλήρωσης, μια εκδήλωση προσωπικής λατρείας.
Τα αναθηματικά αντικείμενα, διαχρονικά, αποτελούν τεκμήρια προσωπικής πίστης σε έναν συγκεκριμένο θεό, ο οποίος σε ανταπόδοση προσφέρει κάποια μορφή σωτηρίας. Αυτές οι πράξεις λατρείας παραμένουν στην κατηγορία των «χρήσιμων συμπληρωμάτων» και δεν αποτελούν «υποκατάστατα», τα οποία υπονοούν συνειδητή απόρριψη κάθε προηγούμενου».
Τη συλλογή της κυρίας Νταϊφά πλαισιώνουν με εικαστικές δημιουργίες τους εμπνευσμένες από τα τάματα οι Θεόδωρος Γαλιγαλίδης, Φανή Γκούντρα, Εύη Δημολαΐδου, Mary Harman, Μάρκος Καμπάνης, Κώστας Καρακίτσος, Μαρία Κομπατσιάρη, Γιώργος Κόρδης, Αλέκος Κυραρίνης, Βασίλης Μόραλης, Θεόδωρος Παπαγιάννης, Σάκης Παπαγιάννης, Γεώργιος Πολύμερος, Άρις Στοΐδης.

Χρυσό τάμα. Ανάγλυφη παράσταση μονοκατοικίας


Επιπλέον εκτίθενται και ιδιαίτερα τάματα όπως η σκούπα και το μπουκάλι, χαρακτηριστικό τάμα προς τον Πανορμίτη αρχάγγελο της Σύμης, τα μεταλλικά παπουτσάκια στον αρχάγγελο Μιχαήλ του Μανταμάδου Λέσβου, τα μπάσματα (παντόφλες) στον Άγιο Σπυρίδωνα κ.λπ.
Επιστημονική και καλλιτεχνική επιμέλεια, έρευνα, Κείμενα Δρ Παναγιώτης Καμπάνης, Αρχαιολόγος – Ιστορικός

Event Information
Αγιορειτική Εστία, Εγνατία 109 Θεσσαλονίκη
Διάρκεια έκθεσης: 7 Ιουλίου – 30 Σεπτεμβρίου 2022
Ώρες λειτουργίας: Δευτέρα και Τετάρτη: 09.00 – 16.00 Τρίτη, Πέμπτη και Παρασκευή: 09.00 – 20.00 Σάββατο: 09.00 – 14.00
Ξεναγήσεις σχολείων και ομάδων κατόπιν συνεννόησης. Αγιορειτική Εστία |Τ. 2310263308 | www.agioritikiestia.gr | info@agioritikiestia.gr

Last modified: 08/07/2022