Σοφία Φωτιάδου: Μια πόρτα στην αθανασία

Ήρα Παπαποστόλου
Κριτικός και Ιστορικός τέχνης

 Μια πολύ ιδιαίτερη έκθεση ζωγραφικής παρουσιάζεται στη γκαλερί Sianti: αυτή της Σοφίας Φωτιάδου, με τίτλο «Out of the boxFearless».
Η Φωτιάδου γνωρίζει πολύ καλά τους κανόνες της ζωγραφικής, το σχέδιό της είναι άψογο και επιλέγει να συνδυάσει το λογικό με το άλογο δημιουργώντας πορτρέτα με αναφορές σε όλη την ιστορία της τέχνης. Οι άνθρωποί της, με κοστούμια μιας άλλης εποχής, δεν έχουν πρόσωπο. Στη θέση του κεφαλιού υπάρχει μόνο ένα μάτι.

Σοφία Φωτιάδου

Το μάτι βρίσκεται παντού στην ιστορία της τέχνης. Από την κούπα του Εξεκία (540 π. Χ), στον αμνό του Θεού με τα επτά μάτια (όσα και τα πνεύματα του Θεού) ή στο ίδιο το μάτι του Θεού, μέχρι τον Magritte ή τον Man Ray και τα περίφημα δάκρυά του. Στη φύση, στα όνειρα, στην τέχνη, στους μύθους όλου του κόσμου και σε πολλές μορφές μυστικισμού, το μάτι – καθρέφτης του Θεού – απεικονίζει το βλέμμα μας προς τα μέσα.
Η όραση ήταν πάντα ιερή. Έτσι έχει υμνηθεί και τραγουδηθεί από λαούς σε όλον τον πλανήτη και σε όλες τις εποχές. Ο Πολύφημος χάνει όλη του τη δύναμη επειδή χάνει την όρασή του.

In the shadow of the moon 90×90 cm

Στο Δοκίμιο της ζωγραφικής, ο Λεονάρντο Ντα Βίντσι επανειλημμένα επανέρχεται και τονίζει το θαύμα της κόρης του οφθαλμού.
Το μάτι, το αισθητήριο όργανο της όρασης των ζωντανών οργανισμών, είναι αστείρευτος επεξεργαστής εικόνων, χρωμάτων και μορφών, ενώ ταυτόχρονα έχει ιερό δεσμό με τη νόηση και το πνεύμα.
Ο καλλιτέχνης, εξετάζοντας σε βάθος κάθε δεδομένο που συνδέεται με τη μελέτη του μηχανισμού της όρασης, ανακαλύπτει και νέες οπτικές του φαινομενικού κόσμου.
Όταν η Σοφία Φωτιάδου φτιάχνει τα πορτρέτα της, διαχωρίζει την ασφυκτική υποκρισία που μπορεί να φανερώσει ένα ένδυμα με το αληθινό βλέμμα του ανθρώπου – ή, αλλιώς, με την αλήθεια της ψυχής που καθρεφτίζεται σ’ αυτό- και ανοίγει στον θεατή μια πόρτα στην αθανασία. Σοφία Φωτιάδου: «Out of the box-Fearless».
Όπως ο ερωτευμένος που σε κοιτάει στα μάτια χωρίς να μπορεί πια να κρυφτεί και, πολλές φορές, γίνεται ο καθρέφτης σου.
Η ζωγράφος μας προτρέπει με τον τρόπο της να κοιτάξουμε τον εαυτό μας στα μάτια και να δούμε την αλήθεια μας. Μόνο έτσι θα ανοίξει μπροστά μας ο δικός μας δρόμος, αυτός της αυτογνωσίας, που θα μας οδηγήσει στην αιωνιότητα.
Για αιώνες, το δικαίωμα αναπαράστασης του προσώπου τους δεν το είχαν παρά μόνο οι θεοί και οι βασιλείς . Μήπως τώρα πια το δικαίωμα στην απαθανάτιση, στη διαιώνιση και στη λατρεία μπορούμε να το έχουμε όλοι; Μήπως δεν χρειαζόμαστε άλλα πρόσωπα και προσωπεία; Σοφία Φωτιάδου: «Out of the box-Fearless».
Σίγουρα, μετά το 1839, με την εφεύρεση της φωτογραφίας, το δικαίωμα στην απαθανάτιση έγινε λαϊκό και δημοφιλέστατο. Οι μελλοντικές ματιές, όμως, που δεν θα αντικρύσουν παρά την ίδια τους τη ματιά, τι θα πουν; Μα, θα γίνουν ατρόμητες! Fearless, όπως πολύ σωστά χρησιμοποιεί η ζωγράφος την λέξη αυτή στον τίτλο της έκθεσής της. Δεν πρόκειται για το μάτι του θεού που μας παρακολουθεί. Εμείς είμαστε μικροί θεοί που, ελεύθεροι και χωρίς φόβο, κοιτάμε τον άλλο στα μάτια και του λέμε την αλήθεια.
Ήρα Παπαποστόλου
18 Φεβρουαρίου 2024

Last modified: 24/03/2024