Κυριακή Τσουκαλά – Δημήτρης Γερμανός: Η πόλη ως περιβάλλον μάθησης και αγωγής

«Παιδική χωρική αφηγηματικότητα. Πολή -παιχνίδι-εκπαίδευση»

«Παιδική χωρική αφηγηματικότητα. Πόλη – παιχνίδι - εκπαίδευση»Αν το παιδί ανακαλύψει την πόλη, η πόλη – εμείς οι ίδιοι- θα ανακαλύψουμε το παιδί. Ο Άλντο βαν Έικ ξεκίνησε αμέσως μετά τη λήξη του πολέμου να δημιουργεί παιδικές χαρές στην Ολλανδία και για περισσότερα από τριάντα χρόνια έγραψε τη δική του ιστορία στην αρχιτεκτονική. Περίπου 40 χρόνια μετά την ολοκλήρωση αυτού του πρότζεκτ αρχιτέκτονες, κοινωνιολόγοι, ψυχολόγοι και παιδαγωγοί μελετούν το έργο του Ολλανδού αρχιτέκτονα. Θα πείτε ότι η Ολλανδία έχει παράδοση στην αρχιτεκτονική σε σχολικές αίθουσες, χώρους παιχνιδιού και ψυχαγωγίας. Άλλωστε αυτό φανερώνεται και μέσα από έργα μεγάλων Ολλανδών ζωγράφων από το 16ο αιώνα. Πριν από τον βαν Έικ άλλοι δυο Ολλανδοί αρχιτέκτονες οι βαν Ντάσμπεργκ και βαν Έστερν είχαν υποστηρίξει ότι η τέχνη και η ζωή δεν είναι ξεχωριστοί τομείς. Σε κοινό τους κείμενο το 1923 είχαν γράψει μια πρωτοπόρα άποψη «ο άνθρωπος δεν ζει στην κατασκευή, αλλά στην ατμόσφαιρα που δημιουργείται από τις επιφάνειες της κατασκευής».
Ο χώρος που ζει, που παίζει, που εκπαιδεύεται, που εκτονώνεται, που ψυχαγωγείται το παιδί είναι σημαντικός και καθοριστικός για την προσωπική του ισορροπία, την συμμετοχή του στις συλλογικές διαδικασίες, την αφομοίωση όσων μαθαίνει στο σχολείο κλπ. Σημαντικές προτάσεις για όλα αυτά είδαμε στο βιβλίο «Παιδική χωρική αφηγηματικότητα. Πολή -παιχνίδι-εκπαίδευση» της Κυριακής Τσουκαλά και Δημήτρη Γερμανού με τη συνεργασία της Αλεξάνδρας Γκλούμπου, Γαρυφαλλιάς Κατσαβουνίδου, Παρασκευής Παντελιάδου και Μαρίας Τόμπρου. Το βιβλίο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Επίκεντρο.
Πρόκειται για έναν πολυσέλιδο τόμο με 32 άρθρα – μελέτες καταχωρημένα σε δύο μέρη: 1. Μετασχηματισμοί των σχολικών χώρων και εκπαιδευτική αλλαγή και 2. Η πολυτροπική δομή χώρων εκπαίδευσης και πόλης. Η πόλη ως περιβάλλον μάθησης και αγωγής.
Η σύγχρονη παιδαγωγική προτείνοντας μία ισόρροπη αλλά και πολυδύναμη, πολυσήμαντη και ποικιλότροπα διαλογική, βιωματική και πραξιακή σχέση με το σύνολο περιβάλλον του παιδιού, καλεί την αρχιτεκτονική να δώσει νέες απαντήσεις για τους χώρους συναντήσεων, ανταλλαγών, συνδιαλλαγών και δραστηριοτήτων των παιδιών. Αυτή η προσέγγιση προσφέρει νέες δυνατότητες στο επιτακτικό κάλεσμα των καιρών μας για επανεξέταση και αναστοχαστική μελέτη των συνθηκών εκπαίδευσης και αγωγής του παιδιού που συμβάλλουν στη συγκρότηση ενεργών πολιτών με κριτική σκέψη, ομαδική δράση, κοινωνική ευαισθησία και έμφαση στο συλλογικό συμφέρον.
«Παιδική χωρική αφηγηματικότητα. Πόλη – παιχνίδι - εκπαίδευση»Η πόλη ως ένα δυναμικό και πλούσιο πεδίο με το διαστρωματωμένο αποτύπωμα της ιστορίας, τις πολλαπλές και διαρκώς μετασχηματιζόμενες κοινωνικές και περιβαλλοντικές εγγραφές, τις προβολές των οικονομικών επιλογών και εξελίξεων αλλά και των διαφορετικών πολιτισμικών ταυτοτήτων, αποτελεί οργανικό «υλικό» των διαδικασιών εκπαίδευσης και αγωγής των παιδιών. Η αποξένωση του παιδιού από το καθημερινό ζωντανό αστικό τοπίο, η απομόνωσή του μέσα στα σκληρά όρια του σχολικού κτιρίου, δημιουργεί ένα επικίνδυνο έλλειμμα στη συναισθηματική-κοινωνική-νοητική ανάπτυξή του συμμετέχοντας στο φαινόμενο της αλλοτρίωσής του από την παιδική ηλικία. Η κοινωνικο-χωρική δόμηση του ανθρώπου, σύμφωνα με σύγχρονα κοινωνιολογικά, ψυχολογικά, ψυχαναλυτικά, ανθρωπολογικά αλλά και νευροφυσιολογικά επιστημονικά ρεύματα, προσανατολίζει την εκπαίδευση σε ανοικτές, ευέλικτες, ρευστές και διαπλεκόμενες με το αστικό (και ευρύτερο) περιβάλλον δικτυώσεις. Αλλά και πέρα από αυτήν τη συμπλοκή σχολείου-πόλης στο πλαίσιο των θεσμοθετημένων διαδικασιών μάθησης, η πόλη συνιστά πεδίο εκδίπλωσης και άλλων πτυχών της ζωής του παιδιού και ιδιαίτερα εκείνων που συνδέονται με τη δραστηριότητα του παιχνιδιού.
Αρχιτέκτονες και εικαστικοί, παιδαγωγοί, κοινωνιολόγοι, ανθρωπολόγοι και ψυχολόγοι, μέσα από την έρευνά τους αναδεικνύουν σημαντικές πτυχές της σχέσης μάθησης-χώρου-και-αστικής καθημερινότητας καθώς και το ρόλο της χωρικής εμπειρίας στη δόμηση των γνωστικών και κοινωνικο-συναισθηματικών λειτουργιών του παιδιού. Μεταβαλλόμενα χωρικά τοπία, πλούσια σε ερεθίσματα, ευέλικτα, με έντονο επικοινωνιακό χαρακτήρα, υλικά περιβάλλοντα που ενθαρρύνουν τον διάλογο, την κοινωνική επαφή-συνδιαλλαγή και τη συμμετοχή, συνθέτουν το περιεχόμενο αυτού του συλλογικού τόμου συμβάλλοντας στη συζήτηση για τα θέματα των καίριων αλλαγών στο παιδαγωγικό-χωρικό τοπίο της εκπαίδευσης και αγωγής του παιδιού.

«Παιδική χωρική αφηγηματικότητα.
Πολή -παιχνίδι-εκπαίδευση»
Εκδόσεις Επίκεντρο
Σελίδες 576
ISBN 9789604589890
Τιμή: 29 ευρώ
books@epikentro.gr

Last modified: 15/10/2020