Θωμάς Τουρναβίτης: Θάλασσα

Ήρα Παπαποστόλου
Ιστορικός και κριτικός τέχνης

 10418865_740490466023541_6102935034361269299_nΔεν ξέρω αν ο Θωμάς Τουρναβίτης είναι ένας «Maudit» όπως ισχυρίζεται ο Μανώλης Πεταλάς στον κατάλογο που συνοδεύει την έκθεση στη γκαλερί Kourd, αυτό που ξέρω είναι ότι είναι ένας πολύ καλός ζωγράφος. Με ένα πλούσιο βιογραφικό και πολυταξιδεμένος, ο Θωμάς έχει καταλάβει τους ανθρώπους, το μυαλό και το συναίσθημά τους, και μπορεί και τους αποτυπώνει στον καμβά με εξαιρετική ευχέρεια. Πειραιώτης ο ίδιος, έχει ζήσει από κοντά τη θάλασσα αλλά και όσους τη γνωρίζουν καλά, με αποτέλεσμα να ξέρει και να τους απεικονίζει: εξαιρετικά τα έργα του «Καπετάνιος», «Skippers» και «Ψαράδες».
Η ζωή στο λιμάνι, με την απεραντοσύνη που εκφράζει η θάλασσα, αλλά και με τα διαφορετικά κοινωνικά πρότυπα που γεννά, βρίσκονται στον καμβά του. Τα πλοία, τα καϊκια, τα δελφίνια, βρίσκονται εκεί για να δηλώσουν τη ιδιότητα των ανθρώπων που στέκονται μπροστά τους. Αυτό όμως που μοιάζει να ενδιαφέρει περισσότερο τον ζωγράφο είναι η ψυχή αυτών των ανθρώπων, με τα παιδιά να συμβολίζουν ίσως την αθωότητα που τους χαρακτηρίζει. Με μία απλότητα αλλά και δέσμιοι της κοινωνικής τους “τάξης”, οι άνθρωποι αυτοί αποδίδονται “παραμορφωμένοι” με σκοπό να εκφράσουν τα συναισθήματα και την ιδιαίτερη εσωτερική οπτική του καλλιτέχνη.
Οι Ψαράδες του, θέμα που μπορεί να μας ταξιδέψει ακόμα και στην τοιχογραφία του Ακρωτηρίου Θήρας, είναι άνθρωποι του μόχθου και διαθέτουν μια σοφία. Η στάση του σώματός τους πολλές φορές παραπέμπει στις φιγούρες του Θεάτρου Σκιών. Κυρίως στον ίδιο τον καραγκιόζη – αυτόν τον φτωχό  και αγαθό Έλληνα, τον σκληρό πολλές φορές αλλά στο βάθος καλόκαρδο. Κι αυτό γιατί ο ζωγράφος ξέρει και διαμορφώνει χαρακτήρες.
Ο ιδιόρρυθμος εξπρεσσιονισμός του Θωμά Τουρναβίτη και η ένταση που μεταφέρει το έργο του στο θεατή δεν μπορούν παρά να μας κάνουν να νιώσουμε ακόμα πιο πολύ τους παρακάτω στίχους του Νίκου Καββαδία:
Στα νύχια μπαίνει το κατράμι και τ’ ανάβει,
χρόνια στα ρούχα το ψαρόλαδο μυρίζει,
κι ο λόγος της μες’ το μυαλό σου να σφυρίζει,
«ο μπούσουλας είναι που στρέφει ή το καράβι; «

*Η έκθεση θα διαρκέσει μέχρι τις 6 Νοεμβρίου.

Last modified: 21/03/2015