Εύα Κέκου: Η ουσία της ανθρώπινης διαδρομής ως καταγραφή

Ευανθία Τζιμούρτα
Διεθνή - Ελεύθερα Θέματα

Με αφορμή την έκθεση «ωωω δ ι σ ι ααα Omega to Alpha» που είδαμε στο Λουτρό των Αέρηδων, συζητάμε με την επιμελήτρια της έκθεσης ιστορικό τέχνης Εύα Κέκου

  • Για ποιο λόγο πιστεύετε ότι η έκθεση «ωωω δ ι σ ι ααα Omega to Alpha» είναι τόσο επίκαιρη όσο και διαχρονική;

Κατά τη γνώμη μου η έκθεση αυτή δεν μπορεί παρά να είναι πάντα επίκαιρη. Είναι και ο λόγος που τα θέματα αυτά απασχολούν τη Λογοτεχνία από αρχαιοτάτων χρόνων. Τώρα με ποιο τρόπο ο ρόλος του θεατή και του θεόμενου εναλλάσσονται, του δρώντος προσώπου σε μια αφήγηση και του δράστη αλλά και αυτού που αφηγείται σε ένα δεύτερο επίπεδο μία ιστορία, ή του προσώπου που μπορεί να βγει από το πλαίσιο μιας ιστορίας ως κινηματογραφικό καρέ ή να απεγκλωβιστεί από τα γρανάζια της ιστορικής συγκυρίας και να δει τη στιγμή αποτελεί ένα άλλο πόνημα.

Ειρήνη Γκόνου

Ενδιαφέρον έχει ό,τι η ιστορία, οποιαδήποτε ιστορία μπορεί και να ιδωθεί μέσα από ένα νέο πρίσμα, και να δημιουργήσει και νέες συνιστώσες ή μία καινούρια ιστορία και ένα νέο αφήγημα. Αυτό υπαινίσσεται και το omega to alpha, σε καιρούς που περισσότερο από τα υπαρξιακά ερωτήματα μας η ίδια η εικόνα μας ανασυντάσσεται αντιμέτωπη με πανανθρώπινα και παγκόσμια ερωτήματα, θέτοντας νέες βάσεις…Μια εποχή που περισσότερο από ποτέ καλούμαστε να αναλογιστούμε ποιοι είμαστε, που πάμε…

  • Με ποιο τρόπο επιλέξατε το χώρο πραγματοποίησης της έκθεσης;

Θεώρησα ότι η δαιδαλώδης μορφή του χώρου του Λουτρού, ένας μικρός λαβύρινθος ταιριάζει στο σκεπτικό της μη γραμμικής αφήγησης που πραγματεύεται ή ίδια η έκθεση. Ο ίδιος ο χώρος δημιουργεί μία συνθήκη όπου η αρχή και το τέλος είναι ταυτόσημες έννοιες που συνυπάρχουν.

Απόλλωνας Γλύκας

Ο θεατής μπορεί να εισέλθει στο χώρο από τη δεξιά πλευρά ή και την αριστερή ή έννοια της εισόδου στη συνθήκη της ιστορίας παίζει κάποιο ρόλο, οι αναγνώσεις στη συνθήκη αυτή υπόκεινται στο αέναο παιχνίδι ερμηνευτικών συναρτήσεων του θεατή. Με ένα τρόπο μάλιστα ο ίδιος ο χώρος έχει ένα παιγνιώδη χαρακτήρα. Μπορεί κανείς να χαθεί στα ενδότερα του χώρου και να ψάξει μέσα σε αυτόν ή και στον ίδιο του τον εαυτό-σε ένα σημείο όπου η ιστορικότητα συναντιέται με το «τώρα και το πριν». Ο ίδιος ο χώρος μου θυμίζει το κρυφτό των παιδικών μας χρόνων αλλά από την άλλη θα μπορούσε να μιλήσει κανείς για τη καταβύθιση σε ένα εσώτερο, ψυχαναλυτικό εγώ.
Ο χώρος αυτός – ένα ιστορικό Μνημείο-στον οποίο είναι εγγεγραμμένες μνήμες, και στοιχεία πολιτισμικά φέρει ταυτόχρονα ένα πρόσημο επανεκκίνησης σε μια νέα χωρο-χρονική στιγμή όπου ο πολιτισμός και η ταυτότητα είναι ή μπορεί να είναι μέθεξη στοιχείων αλλά και ετεροκλήτων «συστατικών» ψυχαναλυτικών, πραγματικών, ιστορικών και ανιστόρητων.

Νάντια Καλαρά

Ας μη ξεχνάμε ότι η συγκεκριμένη έκθεση εντάσσεται σε ένα ευρύτερο θεωρητικό πλαίσιο από το Μουσείο Νεότερου Ελληνικού Πολιτισμού «από την Ανατολή προς τη Δύση». Έχει ενδιαφέρον ότι στο κέντρο της Αθήνας, στην ιστορική Πλάκα ένα ευρύτερο αφήγημα που αφορά τον άνθρωπο με όλο το υπαρξιακό του εύρος και αναζήτηση βρίσκει υπόσταση μέσα από διάφορες ιστορικές διαδρομές και αναμνήσεις της ταυτότητας. Δε θα μπορούσε να βρεθεί ένας πιο κατάλληλος χώρος-κατά τη γνώμη μου- για να φιλοξενηθεί η έκθεση που αφορά την Οδύσσεια του Ομήρου αλλά και τον Οδυσσέα του Τζέιμς Τζόις-μια οδύσσεια από την ανατολή μέχρι τη Δύση, από την αρχαιότητα μέχρι και σήμερα. Μία Οδύσσεια του ανθρώπου και των αναζητήσεων του αλλά και της ουσίας της ανθρώπινης διαδρομής ως καταγραφή.

Λυδία Δαμπασίνα

  • Με ποιο τρόπο επιλέξατε τα συγκεκριμένα εκθέματα και έργα για την έκθεσή σας;

To σκεπτικό της έκθεσης είναι αρκετά σύνθετο. Η έκθεση αυτή θα μπορούσε να γίνει και σε ένα πολύ μεγάλο χώρο καθώς απευθύνει πολλά ερωτήματα. Στόχος είναι όμως περισσότερο από το να δοθούν απαντήσεις, να δοθεί έναρξη σε σκέψη και διάλογο μέσα από την έκθεση.
Τα εκθέματα -κάποια από αυτά έγιναν για την έκθεση και μόνο- απαντούν σε διαφορά από τα σημεία που αφορούν τον άνθρωπο, τη διαδρομή του και άμεσα ή έμμεσα υπαινίσσονται τον Οδυσσέα του Τζέιμς Τζόις και την Οδύσσεια του Ομήρου αλλά και θέματα που αφορούν τον άνθρωπο εν γένει. θα αναφερθώ εδώ στο έργο του Απόλλωνα Γλύκα «Up» το οποίο εκτίθεται σε ένα κεντρικό χώρο του Λουτρού των Αέρηδων. Ως γνωστό το Λουτρό είναι ένας χώρος ίασης, θεραπευτικός αλλά και χώρος εξαγνισμού. Το έργο αυτό «μιλάει» για το τραύμα, αλλά και για την ανόρθωση – την προσπάθεια που κάνει κάποιος είτε αυτό πρόκειται για σωματική αναπηρία ή ψυχική έλλειψη και ανεπάρκεια( και δεν είναι εμφανής) να σταθεί όρθιος και αντάξιος των περιστάσεων του. Συνεχίζοντας αναφέρομαι στο έργο της Λυδίας Δαμπασίνα «βιομετρική ταυτότητα» που αφορά το σύγχρονο άνθρωπο και τις επιπλοκές στη ζωή του που φέρει η τεχνολογία αλλά κυρίως και ειδικά την απώλεια του ιδίου του εαυτού και της εικόνας του ή του έργου της ίδιας καλλιτέχνη στο επάνω όροφο P.I. G.S. που υπαινίσσεται τον εκμαυλισμό της ανθρώπινης φύσης αλλά και τη μεταμόρφωση των συντρόφων του Οδυσσέα σε γουρούνια από την Κίρκη. Στην εποχή μας βέβαια τα p.i.g.s αποτελούν ενα οικονομικό όρο για αδύναμες οικονομικά χώρες όπως Portugal, Italy, Greece and Spain. Σε ένα παιχνίδι όπου οι όροι του παιχνιδιού είναι κυρίως οροί εξουσίας και δύναμης οικονομικής αλλά και το πως βλέπουμε τον άλλο δομείται στο ίδιο παιχνίδι εξουσίας, τότε το pigs αποκτά μια άλλη υπόσταση και όρο για την ανθρώπινη ύπαρξη.

Shiva Lynn Burgos

Τα έργα της shiva Lynn Burgos, ανθρωπολογικό πρότζεκτ από την Παπούα Νέα Γουινέα είχε σκοπό να φέρει έργα και ιστορίες από ένα άλλο σημείο του πλανήτη – ακυρώνοντας με ένα τρόπο τη χωρικοτητα ή τη χρονικότητα στο διάλογο. Τέλος, τα έργα της Ειρήνης Γκόνου εντάσσονται στο πλέγμα της αφήγησης όπου επικοινωνούμε με τον άλλο-μέσα από ένα πρίσμα ταυτότητας, Ανατολής/Δύσης ως δίπολο ή μερικές φορές μέσα από ένα πανανθρώπινο πρίσμα που οι όροι αυτοί είναι μονοσήμαντοι αλλά όχι μονολιθικοί, επανεγγράφοντας μία νέα αφήγηση μέσα από αυτούς.
Η έκθεση μέσα από τα εκθέματα και τους καλλιτέχνες που προκάλεσα για να συντάξουν αυτή την εικαστική συγχορδία είχε στόχο να φέρει μαζί διαφορετικούς ανθρώπους, γενιές, ιδέες και υλικά. Αποτελεί μια διεθνή έκθεση με δυο συμμετοχές από τη Marion Tampon Lajariette (FR/CH) και τη Shiva Lynn Burgos ( US/UK).

Ηλιοδώρα Μαργέλλου

  • Ποια ήταν η δική σας διαδρομή για τη πραγμάτωση της έκθεσης αλλά και η μέχρι τώρα πορεία της.

Θα ξεκινήσω από το δεύτερο σκέλος της ερώτησης, η πορεία της έκθεσης μας επιβράβευσε για τον κόπο και την προσπάθεια. Χαιρόμαστε που μας δόθηκε η ευκαιρία να κάνουμε μια διεθνή έκθεση σε ένα Μνημείο και που ακούμε τόσο ευχάριστα σχόλια. Κυρίως και ειδικά που ο κόσμος απολαμβάνει να περιδιαβαίνει μέσα στο Μνημείο βλέποντας το με έργα και ανασυνθέτοντας μια νέα ιστορία εντός αυτού. Σχετικά με τη διαδρομή για τη πραγμάτωση της έκθεσης υπήρχαν διάφορες δυσκοίλιες που έπρεπε να υπερκεραστούν που άλλοτε αφορούσαν τους θεσμούς και άλλοτε θέματα τεχνικά και διοργάνωσης. Σε κάθε περίπτωση κάθε ιστορία είναι μέσα της σαν ένα μικρό κουτί που εμπερικλείει άλλες ιστορίες. Το κουτί για μας είναι ακόμα ανοιχτό, όσο η έκθεση είναι σε εξέλιξη και πλούσιο ως ένας μικρός θησαυρός. Χαιρόμαστε τόσο πολύ για την ευκαιρία διαλόγου και συνύπαρξης που κάνει το ταξίδι πάντα όσο και αν είναι πολυτάραχο, πλούσιο και όμορφο σε κάθε περίπτωση… Ο χρόνος θα δείξει για όλα… και για τις δικές μας εμπειρίες αλλά και τί μένει στο χρόνο κάθε φορά.

  • Οι φωτογραφιες που χρησιμοποιησαμε ειναι του φωτογραφου Γιώργου Καλτσίδη

Last modified: 23/08/2019