Ελένη Γέμτου: Τέχνη και Επιστήμη

«Τέχνη και Επιστήμη – Ερμηνευτικές προσεγγίσεις στη Μοντέρνα και Σύγχρονη Τέχνη μέσα από την Επίδραση της Επιστήμης».
Εκδόσεις Επίκεντρο

Αν ο Αϊνστάιν δεν είχε μιλήσει για τη Γενική Θεωρία της Σχετικότητας, ο Έρικ Μέντελσον δεν θα είχε σχεδιάσει τον τόσο ευφάνταστο «Πύργο του Αϊνστάιν» στο Πότσδαμ. Για τον ίδιο λόγο δεν θα είχαμε δει το «Στάσιμο Κύμα» του Ναούμ Γκάμπο ή τον πίνακα του Χουάν Μιρό «γυναίκα με ξανθή μασχάλη χτενίζει τα μαλλιά της στο φως των αστεριών». Πιθανόν ο Βασίλι Καντίνσκι να είχε στραφεί σε άλλες εκφραστικές επιλογές αν δεν εντασσόταν στην ομάδα που διερευνούσε τη σχέση μεταξύ τέχνης και πνεύματος.
Η Ελένη Γέμτου στο νέο της βιβλίο «ΤΕΧΝΗ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗ – Ερμηνευτικές προσεγγίσεις στη Μοντέρνα και Σύγχρονη Τέχνη μέσα από την Επίδραση της Επιστήμης», μας παρουσιάζει την επίδραση της επιστημονικής σκέψης και έρευνας στην καλλιτεχνική δημιουργία και τη γέννηση καλλιτεχνικών κινημάτων. Η συγγραφέας είναι επίκουρη καθηγήτρια Ιστορίας της Τέχνης και των Επιστημών στο τμήμα Ιστορίας και Φιλοσοφίας της Επιστήμης του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών.
Είναι γενικά αποδεκτό ότι οι καλλιτέχνες αποτελούν τα υποκείμενα κάθε κοινωνίας που αφουγκράζονται τις υποβόσκουσες ανησυχίες της και οπτικοποιούν. Ένα έργο τέχνης ενέχει τόσο συνειδητές επιλογές του καλλιτέχνη ή του παραγγελιοδότη, όσο και χαρακτηριστικά που έχουν ενσωματωθεί σε αυτό με έμμεσο τρόπο. Σε αντίθεση δηλαδή με τη θρησκεία, τη φιλοσοφία και την επιστήμη που αποτελούν συνειδητά διαμορφωμένους τρόπους ερμηνείας και εξήγησης του κόσμου, η τέχνη λειτουργεί σε ένα βαθμό ασυνείδητα αποκαλύπτοντας τις γενικότερες αντιλήψεις κάθε εποχής.
Ενώ η επιλογή συγκεκριμένου θέματος είναι συνειδητή διαδικασία του καλλιτέχνη, ο τρόπος που απεικονίζονται ο χώρος, το φως, οι μορφές και οι αναλογίες αποτελεί αντανάκλαση του πώς η συγκεκριμένη εποχή αντιλαμβάνεται τις έννοιες αυτές τόσο σε εμπειρικό όσο και σε αξιακό επίπεδο.
Η μελέτη της Ελένης Γέμτου αποτελεί μια ανάγνωση των καλλιτεχνικών έργων μιας πολιτισμικής εποχής που επιτρέπει δυνητικά ερμηνείες που συμβάλλουν σε μια πιο ολοκληρωμένη κατανόηση της κρατούσας κοσμοεικόνας.
Η γνωστική σχέση έργου τέχνης και πολιτισμού που έχει παραγάγει, έχει αμφίδρομο χαρακτήρα: από τη μία, μέσα από την κατανόηση του έργου κατανοούμε πτυχές του πολιτισμού, και από την άλλη μέσα από τον πολιτισμό κατανοούμε το καλλιτεχνικό έργο.

Αρχική εικόνα: Έρικ Μέντελσον – Ο Πύργος του Αϊνστάιν.   Αποτελούσε συμβολική αναφορά στο καμπύλο πλέγμα του χωροχρόνου. Παραπέμπει σε πύραυλο που ετοιμάζεται να εκτοξευτεί, ενώ τα ασταθή περιγράμματα του αποτελούν αναφορά στην παραμόρφωση που υφίστανται τα αντικείμενα όταν ταξιδεύουν κοντά στην ταχύτητα του φωτός.

«ΤΕΧΝΗ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗ – Ερμηνευτικές προσεγγίσεις στη Μοντέρνα και Σύγχρονη Τέχνη μέσα από την Επίδραση της Επιστήμης». Σελίδες 296, τιμή 19 ευρώ
Εκδόσεις ΕΠΙΚΕΝΤΡΟ

 

Last modified: 27/02/2019