Ο Γιώργος Λαζόγκας στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο. Μύθοι και Αρχαιότητα 

 Το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο μετουσιώνει για πρώτη φορά στη νεότερη διαδρομή του τις αίθουσες των περιοδικών εκθέσεων σε έναν πολυδύναμο χώρο, στον οποίο η αρχαιότητα συναντά και συνδιαλέγεται με τη σύγχρονη καλλιτεχνική δημιουργία. Η έναρξη αυτής της αμφίδρομης σχέσης γίνεται με τον Γιώργο Λαζόγκα.
Στην έκθεση 30 έργα, 28 σχέδια και σε δύο προθήκες 21 σχέδια και δύο βιβλία του Γιώργου Λαζόγκα «συνοδοιπορούν» με 23 ειδικά επιλεγμένες αρχαίες καλλιτεχνικές δημιουργίες από τις συλλογές του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου. Η έκθεση υπομνηματίζει στο ευρύ κοινό την πολυποίκιλη ενασχόληση του Λαζόγκα με το παρελθόν και το νοητό διάλογο που δημιουργείται ανάμεσα στο χθες και το σήμερα.
Από την αρχή της πορείας του ο καλλιτέχνης ανασύρει στα έργα του ιστορικά και μυθολογικά σπαράγματα για να δημιουργήσει νέες οπτικές και εννοιολογικές αφηγήσεις.

Γιώργος Λαζόγκας: Γραφές, 2006

Οι εκάστοτε αναφορές μεταμορφώνονται σε αινιγματικές αλληγορίες του παρόντος, σε οπτικές ιστορίες που ξετυλίγονται «εν κρυπτώ», κινητοποιώντας τη φαντασία. Προτρέπουν σε καινούριες αναγνώσεις ανοίγοντας παράθυρα για νέες ερμηνείες. Τις περιπλανήσεις του Γιώργου Λαζόγκα στο παρελθόν αφουγκράζονται επιλεγμένα αρχαία έργα, τα οποία μεταφέρουν μηνύματα, δημιουργούν συνειρμούς και καλούν τον επισκέπτη σε έναν διαρκή αναστοχασμό.
Η έκθεση χωρίζεται στις ενότητες: «Αποδράσεις στη Μεσόγειο», «Θραύσματα μνήμης» και «Μεταμορφώσεις εικόνων». Και οι τρεις ενότητες αποτελούν παλίμψηστα του χρόνου, έννοια που καθιέρωσε ο Λαζόγκας στην ορολογία της εγχώριας ιστορίας της τέχνης τη δεκαετία του ’70 για να περιγράψει τις στρωματογραφίες της εικόνας σε διαφορετικές χρονικές στιγμές.

Ειδώλιο Νίκης. Από την Μύρινα της Αιολίδος. 2ος 1ος αι. ΕΑΜ

Αποδράσεις στη Μεσόγειο
Η Μεσόγειος, σταυροδρόμι τριών ηπείρων και πολλών πολιτισμών, συνιστά τον χώρο στον οποίο «χυτεύθηκε» ο αρχαίος ελληνικός πολιτισμός. Οι συλλογές έργων του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου, που προέρχονται από την Ελλάδα, την Κύπρο, την Αίγυπτο και την Ιταλία, προβάλλουν τον πολιτισμικό δυναμισμό του αρχαίου ελληνικού πνεύματος και προσφέρουν φιλόξενη στέγη σε εμβληματικές καλλιτεχνικές δημιουργίες και άλλων μεσογειακών πολιτισμών.
Κατά τα συχνά ταξίδια του ανά την Ελλάδα, τις χώρες της Μέσης Ανατολής, της Βόρειας Αφρικής και της Μεσογειακής Ευρώπης, ο Γιώργος Λαζόγκας μελετά και σχεδιάζει σε χαρτιά σχήματος Α4 αριστουργήματα του παρελθόντος από διαφορετικούς πολιτισμούς και διαφορετικές χρονικές περιόδους. Μεταλλάσσει διάσπαρτα ίχνη της ιστορίας των εικαστικών τεχνών και της αρχιτεκτονικής σε σύγχρονες σχεδιαστικές και ζωγραφικές εκδοχές, προβάλλοντας τις πολιτισμικές αλληλεπιδράσεις των λαών και την πολυπολιτισμικότητα της Μεσογείου. Κεντρικό ρόλο έχει η σειρά «Νίκες» που ξεκίνησε το 1976, εμπνευσμένη από τη Νίκη της Σαμοθράκης. Το αρχαίο άγαλμα αποδομείται και αναδομείται. Μετατρέπεται σε σύγχρονο έμβλημα του έρωτα και σύμβολο ζωής-θανάτου.

Γιώργος Λαζόγκας : Θραύσματα-όστρακα, 2000

Ως συνοδοιπόροι στις αναζητήσεις του καλλιτέχνη στη Μεσόγειο επελέγησαν πήλινα ειδώλια Νικών, αγαλμάτια αιγυπτιακών θεοτήτων και ένα μαρμάρινο αγαλμάτιο της Αρτέμιδος Εφεσίας, που υπομνηματίζουν τις αφετηρίες από τις οποίες ξεκινά η αδιάλειπτη μετάλλαξη του αρχαίου έργου από τον σύγχρονο δημιουργό.

Θραύσματα Μνήμης
Στη συναρπαστική διαδικασία της ανασκαφικής έρευνας, σπαράγματα αρχαίων εικόνων «αναδύονται» συνεχώς μέσα από τη γη και έρχονται να συμπληρώσουν και να αισθητοποιήσουν το συνεχές της ελληνικής ιστορίας. Η συντήρηση και επιστημονική δημοσίευση αυτών των θραυσμάτων συνθέτουν ένα διαρκές αφήγημα για το παρελθόν και ένα αέναο «είναι» για το παρόν.
Η ενότητα «Θραύσματα μνήμης» αναδεικνύει την αποδόμηση της εικόνας στο έπακρον και την πεποίθηση του Γιώργου Λαζόγκα ότι «το θραύσμα είναι το όλον» καθώς διασώζει ακέραιη τη μνήμη.
Στα τέλη της δεκαετίας του ’80 ο καλλιτέχνης τεμαχίζει βίαια τη γραφή, συνθέτοντας μια αφήγηση τόσο θρυμματισμένη που λειτουργεί ως ακατάληπτο σιβυλλικό μήνυμα. Στις αρχές της επόμενης δεκαετίας καταπιάνεται με τη σειρά «Θραύσματα-Όστρακα», αναπαράγοντας αποσπασμένα τμήματα του διακόσμου και των παραστάσεων μυκηναϊκών αγγείων από την Κύπρο. Την ίδια εποχή ξεκινά τη σειρά «Κίονες», καταγράφοντας αρχιτεκτονικά ίχνη σε έργα που παίζουν με την αντίθεση λευκού-μαύρου, παραπέμποντας στο φως και το σκοτάδι.

Η Γυμνό γυναικείο αγαλμάτιο. Αίγυπτος. 2030-1700 ΕΑΜ

Στον Λαζόγκα, ο κατακερματισμός της εικόνας λειτουργεί συμβολικά, καθώς η καταστροφή αποτελεί στάδιο της καλλιτεχνικής διαδικασίας άμεσα συνδεδεμένο με την έννοια της αναγέννησης.
Με αυτή την συμβολική κατακερματισμένη εικόνα «συνομιλούν» έργα από τις συλλογές του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου, όπως πανάρχαιες σχηματοποιημένες ανθρώπινες μορφές, πτηνά και ζώα, μύθοι που έθρεψαν τις εικόνες, χαράγματα που προσπαθούν να μιλήσουν, συνθέτοντας ένα μωσαϊκό θραυσμάτων, που μένει συνεχώς ανολοκλήρωτο αλλά και διαρκώς ανανεώνεται.

Μεταμορφώσεις Εικόνων
Οι Κύκλωπες, η Σκύλλα και η Χάρυβδη, οι Λαιστρυγόνες και οι Σειρήνες, είναι τα ολέθρια τέρατα που συνάντησαν στα μακρινά τους ταξίδια οι ταξιδευτές και οι ναυτικοί, τα οποία έπρεπε να υποτάξουν και να νικήσουν για να μπορέσουν να επιβιώσουν σε μία αγωνιώδη αναμέτρηση με τον ίδιο τον θάνατο.
Οι Σειρήνες, οι θηλυκοί αυτοί δαίμονες, περιμένουν κάθε ταξιδευτή να τον οδηγήσουν στον θάνατο με το μαγευτικό και σαγηνευτικό τραγούδι τους που οδηγούσε στη λήθη. Οι μόνοι που κατάφεραν να διασωθούν από το γλυκό τους τραγούδισμα ήταν οι Αργοναύτες και ο Οδυσσέας, ο οποίος δεμένος στο κατάρτι του πλοίου του δεν παρασύρθηκε από την μελωδία τους και, σύμφωνα με τον μύθο, τις οδήγησε στον θάνατο πέφτοντας στα βράχια του νησιού τους.

Γιώργος Λαζόγκας: Δούρειος Ίππος Πήγασος, 1987

Οι Σειρήνες, σύμβολα κινδύνου, καταστροφής και θανάτου, γίνονται τον 21ο αιώνα πρωταγωνίστριες των έργων του Γιώργου Λαζόγκα. Τις σχεδιάζει ως άσχημες ή τερατόμορφες γυναίκες που εκλύουν μια ιδιόρρυθμη Φελινική σαγήνη. Μεταμορφώνονται, όπως στον μύθο, σε υβρίδια με κεφάλι γυναίκας και σώμα αρπακτικού πτηνού. Στην πορεία, μεταλλάσσονται σε νέα μυθική γυναικεία μορφή: τη Βαυβώ. Ο καλλιτέχνης επινοεί έτσι μια νέα εικαστική μυθολογία, εμποτισμένη με προσωπικά βιώματα και εμπειρίες.
Ο συνεχής μετασχηματισμός του αρχαίου προτύπου σε σύγχρονη καλλιτεχνική δημιουργία που επιχειρείται σε αυτήν την έκθεση του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου αξίζει να διαβαστεί από το κοινό και τους δημιουργούς με μία «διαφορετική» ματιά.
Συντελεστές της έκθεσης: Δρ Άννα- Βασιλική Καραπαναγιώτου, Διευθύντρια του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου, Δρ Ευάγγελος Βιβλιοδέτης, Προϊστάμενος, Τμήμα Εκθέσεων, Επικοινωνίας και Εκπαίδευσης του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου, Μπία Παπαδοπούλου, Ιστορικός Τέχνης – Επιμελήτρια Εκθέσεων

Αγαλμάτιο της Εφεσίας Αρτέμιδος. 1ος αι. π.Χ. ΕΑΜ

Event Information
Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, Πατησίων 44, Αθήνα 10682
Εγκαίνια: Δευτέρα 9 Μαΐου,
Διάρκεια έκθεση: 9 Μαΐου – 20 Αυγούστου 2022
Ώρες λειτουργίας: Τρίτη 13.00-20.00, Τετάρτη – Δευτέρα 08.00-20.00
Πληροφορίες: τηλ: 213214 4856/-4858e-eam@culture.gr  www.namuseum.gr
Η πρόσβαση στην έκθεση είναι δωρεάν με την επίδειξη μόνο του εισιτηρίου στο Μουσείο

Last modified: 09/05/2022