Αγία Πετρούπολη: Χριστόφορος Κατσαδιώτης – Φίλιππος Τσιτσόπουλος στην έκθεση «Ριζική ρευστότητα. Γκροτέσκο στην τέχνη»

Το «Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης 20ου-21ου αιώνα» της Αγίας Πετρούπολης, εγκαινίασε στις 7 Δεκεμβρίου, τη διεθνή έκθεση «Radical fluidity. Grotesque in Art», που σημαίνει «Ριζική ρευστότητα. Γκροτέσκο στην τέχνη», η οποία πήρε παράταση και θα διαρκέσει μέχρι τις 3 Μαρτίου.
Η έκθεση περιλαμβάνει περισσότερα από 300 έργα ζωγραφικής, χαρακτικής, γλυπτικής, εγκαταστάσεων και βίντεο από διάσημους σύγχρονους Ρώσους και διεθνείς καλλιτέχνες, τα οποία  προέρχονται από την ίδια τη συλλογή του Μουσείου, αλλά και από γκαλερί και ιδιωτικές συλλογές άλλων χωρών, όπως Ρωσίας, Αμερικής, Μεγάλης Βρετανίας, Ιταλίας, Γαλλίας, Γερμανίας, Ελλάδας, Κίνας αλλά και άλλων χωρών. Συμμετέχουν πάνω από 100 καλλιτέχνες ενώ ανάμεσα τους είναι και δύο έλληνες εικαστικοί.

Φίλιππος Τσιτσόπουλος

Ο χαράκτης Χριστόφορος Κατσαδιώτης, ο οποίος παρουσιάζει τρείς έγχρωμες οξυγραφίες και ένα animation μικρού μήκους με τίτλο «Carousel» (το οποίο έγινε και το διαφημιστικό σποτ της έκθεσης https://vimeo.com/303533317) βασισμένο κι αυτό στο χαρακτικό του έργο. Ο Κατσαδιώτης χρησιμοποιεί πολύ συχνά στοιχεία που θα χαρακτήριζαν τη δουλειά του, εκτός των άλλων και ως γκροτέσκο, τοποθετώντας ιδιόμορφες μάσκες ή στοιχεία ζώων σε ανθρώπινες φιγούρες, θέλοντας με τον τρόπο του να ασκήσει ενός είδους κοινωνικής κριτική και να τονίσει τα συναισθήματα των πρωταγωνιστών του. Και ο Φίλιππος Τσιτσόπουλος που είναι γνωστός κυρίως για τις performance που παρουσιάζει με τη χρήση μάσκας και μιας ιδιαίτερης συνολικής μεταμφίεσης. Δίνοντας μια προσωπική πάλη μεταξύ της εξωτερικής μορφής και του εσωτερικού κόσμου, ενώ η ενίοτε μάσκα κάθε φορά, έχει τα στοιχεία του γκροτέσκο…
Η λέξη «γκροτέσκο» χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά στον κόσμο των εικαστικών, ως χαρακτηρισμός σε νωπογραφίες που βρέθηκαν σε δωμάτια ρωμαϊκών οικοδομημάτων του 15ου αιώνα, για να τονίσουν μια πρωτόγονη ή ασυνήθιστη αισθητική, καθώς επίσης χρησιμοποιήθηκε και για την ζωγραφική των σπηλαίων.

Χαρακτικό (Οξυγραφία)Χριστόφορου Κατσαδιώτη-Έξω από το παράθυρο-2012

Πρόκειται για μια πολλαπλή ερμηνεία, με σκοπό να δώσει έμφαση στην ίδια την υπερβολή, εξαιτίας μια παράδοξης, ιδιόμορφης ή εξαιρετικά περίεργης εμφάνισης. Άλλοι χρησιμοποίησαν τον όρο για να δώσουν μεγαλύτερη υπόσταση σε μια «αγκαθερή» και αλλόκοτη αισθητική και άλλοι για να προσδιορίσουν έναν αλλοιωμένο, ημιτελές, τερατώδες, ζωόμορφο, χονδροκομμένο ή ακόμη και γελοίο περιεχόμενο… που τις περισσότερες φορές όμως, έχει ως στόχο την υποσκάπτουσα κριτική… Είναι λοιπόν ένας εκκεντρικός συνδυασμός, ενός αφύσικου, διαστρεβλωμένου περιεχομένου… όπου στις περισσότερες περιπτώσεις πρόκειται για μια σκόπιμη απόκλιση. Ακόμη εννοιολογικά, στο γκροτέσκο έχουμε το στοιχείο της υποκατάστασης, δηλαδή της πάλης μεταξύ της εξωτερικής όψης και του περιεχόμενου.
  Η έκθεση καταλαμβάνει όλο το χώρο του Μουσείου και για πρώτη φορά, επεκτείνεται και εκτός του περίβολου του, με ένα πρωτότυπο έργο πάνω στο ανάχωμα του καναλιού Griboedova και αποτελεί το σημείο εκκίνησης της περιήγησης.
Όπως τονίζουν οι επιμελήτριες της έκθεσης: Αφροδίτη Οικονομίδου, Marina Jigarhanjan και Polina Slepenkova: «Πρόκειται για μια ασυνήθιστη και μοναδική έρευνα πάνω στο θέμα της γκροτέσκο τέχνης από το δεύτερο μισό του 20ου αιώνα μέχρι σήμερα. Η συμμετοχή καλλιτεχνών, από διαφορετικές χώρες, ο καθένας κάτω από τις δικές του επιρροές, θα βοηθήσει τους επισκέπτες να διεισδύσουν σε αυτόν το παράξενο, “ιδιότροπο” σύμπαν, καθώς περιλαμβάνει ακόμη, προβολές ταινιών, διαλέξεις και παραστάσεις δημιουργώντας μια διαδραστική εμπειρία. Οι συμμετέχοντες καλλιτέχνες αντλούν έμπνευση από τη λογοτεχνία, το θέατρο, από τις διάφορες εθνικές παραδόσεις, από τις ανθρώπινες κακίες και αδυναμίες που διαποτίζουν την καθημερινότητά μας, από την ίδια τη ζωή και τις παραξενιές της.

Χαρακτικό (Οξυγραφία) Χριστόφορου Κατσαδιώτη-FIN-2014-35Χ25 εκ.

Στο κόσμο του γκροτέσκο, η τραγωδία μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να παράγει ένα κωμικό αποτέλεσμα, ενώ η καυστική σάτιρα μπορεί να προκαλέσει μια παρωδία… Είναι μια πολύπλοκη έννοια που συνδυάζει στοιχεία τα οποία είναι συνήθως αντιθετικά μεταξύ τους: ο ρεαλισμός και η καρικατούρα, το γελοίο και το τραγικό, η φαντασία και η διαστροφή, συναντιούνται με αριστουργηματικό τρόπο που παράγει μια παραμορφωμένη, φαντασμαγορική εικόνα του κόσμου!
H έκθεση διοργανώνεται υπό την αιγίδα της Πολιτιστικής Επιτροπής της Αγίας Πετρούπολης και των Γενικών Προξενείων των χωρών που συμμετέχουν, ενώ μεταξύ των συντελεστών της έκθεσης, είναι το Κρατικό Ρωσικό Μουσείο και το Εκθεσιακό Κέντρο Rosizo.
Αρχική εικόνα: Στιγμιότυπο από το Animation με τίτλο Carousel του Χριστόφορου Κατσαδιώτη

Last modified: 30/01/2019