Marc Raymond: Ένας Ελβετός κατασκευαστής στην Αθήνα

Μαρία Ξυπολοπούλου
Φιλόλογος – Συντ. Θεμάτων Πολιτισμού

Γεννήθηκε στο Saillon, μέρος της γαλλόφωνης Ελβετίας. Ο Marc Raymond, βρίσκεται στην Ελλάδα από το 2011και επέλεξε να ζήσει και να εργαστεί  για οικογενειακούς λόγους τα τελευταία χρόνια στην Αθήνα. Σπούδασε τεχνικές του ξύλου και ξυλενθετική στη σχολή Εφαρμοσμένων Τεχνών στο Martigny και στο Ardon ενώ αργότερα ειδικεύτηκε στη γλυπτική σε ξύλο και συγκεκριμένα στην αγαλματοποιία,  παρακολουθώντας μαθήματα στην Ecole de Sculpture sur Bois de Brienz. Από το 1998 έως το 2003, ο Marc Reymond πραγματοποίησε αρκετές περιόδους πρακτικής εξάσκησης κοντά σε Ελβετούς καλλιτέχνες όπως οι Eric Kolp, Charles Konig, Nicolas Wittwer και Christian Bolt. Έχει πραγματοποιήσει έξι ατομικές εκθέσεις εκ των οποίων οι περισσότερες στον Καναδά. Από το 2009 αποτελεί μέλος της Εταιρείας Εικαστικών Καλλιτεχνών της Ελβετίας, Visarte. Αξίζει να σημειώσουμε ότι έχει βραβευτεί κατά καιρούς για τη δουλειά του στην Ελβετία και έχει πραγματοποιήσει πολλές δημόσιες παραγγελίες για το ελβετικό κράτος.

Όπως αναφέρει ο επιμελητής του, Benoit Antille,  ο Marc Raymond «αγαπά να κόβει, να πριονίζει, να συνθέτει, να συνδέει.. να εργάζεται με τα χέρια του». Ο ίδιος θεωρεί τον εαυτό του «κατασκευαστή» με τη συστολή που τον χαρακτηρίζει. Βλέποντας τη δουλειά του  Marc Raymond μας έρχονται στο νου σχεδόν αυτόματα τα έργα της Πρωτοπορίας. Οι πρόδρομοι του μάλιστα θα ήταν ίσως ασφυκτικοί εάν ο Marc Raymond δεν τους είχε έγκαιρα ξεπεράσει. Στην περίπτωση του αποστασιοποιούμαστε από τις ιδεολογίες που υποτείνουν αυτά τα καλλιτεχνικά ρεύματα.
Το art22 συνάντησε τον Ελβετό γλύπτη λίγο πριν τα επίσημα εγκαίνια της έκθεσής του με τίτλο Constructions στη φιλόξενη Αίθουσα Τέχνης Αθηνών.

            Μιας και σας πετύχαμε στο στήσιμο της έκθεσης μιλήστε μας γι αυτήν… 
Καταρχάς να αναφέρω ότι δεν είναι η πρώτη φορά που εκθέτω μέρος της δουλειάς μου στην Ελλάδα. Η έκθεση έχει ως τίτλο  «Constructions»  και παρουσιάζω τρεις διαφορετικές σειρές έργων: ντεκουπάζ σε χαρτί, γλυπτά και μονόχρωμα χαρακτικά. Βλέποντας κανείς τις συνθέσεις εστιάζει αρχικά στην απλότητα τους που οφείλεται στην επιλογή απλών , «ταπεινών» υλικών όπως είναι το ξύλο και το χαρτί για παράδειγμα. Ωστόσο δεν είναι παρά επιφανειακή η απλότητα αυτή.

     Εάν έπρεπε να παρουσιάσετε με λίγες λέξεις τον εαυτό σας ; Ποια είναι η καλλιτεχνική σας πορεία και πώς επιλέξατε να ασχοληθείτε με αυτό το είδος της γλυπτικής σε ξύλο;
Η αρχή της καριέρας μου είναι ιδιαίτερη θα έλεγα. Ξεκίνησα να σπουδάζω για το ξύλο και τη δημιουργική χρήση του στη γλυπτική ωστόσο η σχολή μου είχε μια εντελώς παραδοσιακή κατεύθυνση. Το ξύλο και οι κατασκευές που φτιάχναμε είχαν ως προορισμό τη διακόσμηση κτηρίων και ναών. Όταν άρχισα να δουλεύω μόνος στο ατελιέ μου πλέον, απομακρύνθηκα σιγά σιγά από αυτή την παραδοσιακή πλευρά. Το ξύλο είναι ένα υλικό που χρησιμοποιούμε πολύ στην Ελβετία για την κατασκευή σπιτιών, κτηρίων γενικότερα αλλά και στην τέχνη. Εμένα με ενδιαφέρει γιατί είναι ένα υλικό απλό , μπορώ να κάνω κάτι με αυτό, να κατασκευάσω και να πειραματιστώ. Αυτό ακριβώς νομίζω είναι που με τράβηξε τόσο πολύ  στο να ασχοληθώ με το συγκεκριμένο υλικό.

    raymond5 Παρατηρώντας κανείς τα έργα της έκθεσης, θα προσέξει ότι χρησιμοποιείτε πολύ το κίτρινο, το κόκκινο και το λευκό. Ποιος ο ρόλος των χρωμάτων στη δουλειά σας;
Μου αρέσει να δουλεύω σε μονόχρωμα και  φωτεινά μοτίβα. Επιδιώκω μέσα από τα έργα μου να δώσω μια γενική αίσθηση απλότητας στην οποία ελογχεύει όμως το στοιχείο του πολύπλοκου, εκφρασμένο μέσα από τις γεωμετρικές κατασκευές και τα ζωντανά χρώματα. Θέλω το έργο μου να τραβήξει το βλέμμα του επισκέπτη σε μια πρώτη προσέγγιση λόγω της απλότητάς του. Το κίτρινο είναι ένα χρώμα που εγώ προσωπικά αγαπώ, γι αυτό και το χρησιμοποιώ αρκετά συχνά τόσο στα χαρακτικά μου έργα όσο και στα ξύλινα γλυπτά. Δεν υπάρχει κάποιος συμβολισμός που να κρύβεται πίσω από τη χρήση των χρωμάτων.

     Τα έργα σας με μια πρώτη ματιά θυμίζουν  την Πρωτοπορία. Πώς θα ορίζατε αλήθεια το προσωπικό σας στυλ; Η πρωτοπορία όπως τη γνωρίσαμε στις αρχές του 20ου αιώνα ήταν ένα κίνημα που απελευθέρωσε την τέχνη από τους αυστηρούς κανόνες και συνδέθηκε με τα μηνύματα που ήθελε να περάσει σε έναν ιδεολογικό πολιτικό και κοινωνικό άξονα. Εσείς θέλετε να περάσετε κάποιο μήνυμα μέσα από τις δημιουργίες σας;
Θα ενέτασσα το έργο μου στην αφηρημένη τέχνη, αν και δεν μπορώ να το προσδιορίσω τόσο εύκολα με όρους. Η καλλιτεχνική μου δραστηριότητα συνοψίζεται γύρω από τη λέξη «κατασκευή», δεν είναι τυχαίο άλλωστε που είναι και ο τίτλος της έκθεσης. Σίγουρα  όμως έχω επηρεαστεί από καλλιτέχνες σύγχρονους αλλά και της Πρωτοπορίας. Δεν επιδιώκω μέσα από τα έργα μου να μεταφέρω κάποιο συγκεκριμένο κοινωνικό ή πολιτικό μήνυμα, ούτε μια καθορισμένη εικόνα και ιδέα, αλλά αντίθετα ένα είδος πνευματικής κατάστασης στην οποία βρίσκομαι κατά τη διάρκεια της δημιουργίας τους. Είναι θα έλεγα η ατμόσφαιρα, η αίσθηση που έχω όταν δημιουργώ, κάτι που υπάρχει μέσα μου και δεν μπορώ να εκφράσω άμεσα ή με διαφορετικό τρόπο.

      Τι είναι αυτό που θα μπορούσε να σας εμπνεύσει; Κινείστε θεματολογικά γύρω από ένα συγκεκριμένο άξονα;
Αν θα έπρεπε να μιλήσω για θέματα και για έμπνευση θα έλεγα για άλλη μια φορά ότι ως βάση μου έχω την κατασκευή. Ξεκινάω να δημιουργώ έχοντας κατά νου ότι θέλω  «να φτιάξω» κάτι,  να βάλω μαζί διάφορα κομμάτια και να ψάξω μέσα από τη διαδικασία της δημιουργίας και τους πειραματισμούς τις κοινές συνιστώσες που υπάρχουν μεταξύ τους. Είμαι πρακτικός τύπος και όχι  δεν δουλεύω τόσο με τις ιδέες και τα προσχέδια. Κάνοντας καταλήγω και αναπτύσσω την τέχνη μου. Βέβαια αναγκαστικά για τα χαρακτικά έργα, μπήκα στη διαδικασία να δουλέψω με προσχέδια,τα οποία έφτιαξα σε ποσότητες και στη συνέχεια μέσα από μια διαδικασία επιλογής κατέληξα στα τελικά.

     BB Raymond 3         Ελλάδα και Σύγχρονη τέχνη. Πώς βλέπετε τη σύγχρονη Ελλάδα στον τομέα της Τέχνης και ποια η σχέση της Ελλάδας με τη σύγχρονη τέχνη;
Θεωρώ ότι η σύγχρονη Ελλάδα έχει πολλά να προσφέρει στον πολιτιστικό τομέα. Υπάρχει εξέλιξη από το αρχαίο παρελθόν της και αυτό είναι  ιδιαιτέρως αισιόδοξο. Εμπνέομαι από την Ελλάδα με ένα διαφορετικό τρόπο. Με εμπνέει το εξωτερικό περιβάλλον, οι επιδράσεις που δέχομαι από αυτό καθώς και η γενική ατμόσφαιρα και καθημερινότητα στην Αθήνα. Με εντυπωσιάζει θα έλεγα η  πολιτιστική ζωή της Ελλάδας. Την βρίσκω ιδιαιτέρως ισορροπημένη και πλούσια. Στην Ελλάδα είναι αλήθεια ότι η ζωγραφική είναι στραμμένη προς τα παραστατικά έργα. Αν και δεν είμαι ο ειδικός σε αυτό μιας που η ζωγραφική δεν είναι το πεδίο  στο οποίο κινούμαι, θα έλεγα ότι η παραστατική τάση που την χαρακτηρίζει εξελίσσεται πολύ με ένα σύγχρονο και πειραματικό τρόπο. Στο εξωτερικό συναντάει κανείς γλυπτά σε ειδικά θεματικά  πάρκα γλυπτικής, σε μουσεία, ακόμα και στο δημόσιο χώρο. Στην Ελβετία όπως και στη Γαλλία και σε άλλες χώρες οι επισκέπτες και οι φιλότεχνοι έχουν την ευκαιρία να δουν περισσότερα έργα αφηρημένης τέχνης ή γλυπτικής από ότι στην Ελλάδα.

     Raymond 2Είστε ένας άνθρωπος που έχει ταξιδέψει πολύ. Ποια η σχέση του καλλιτέχνη με το ταξίδι;
Εάν έγινα καλλιτέχνης το οφείλω εν μέρει στα ταξίδια που έχω πραγματοποιήσει. Πρώτα ήμουν  ένας απλός τεχνίτης.  Επιστρέφοντας από την Κίνα, το πρώτο μου μεγάλο ταξίδι, και ξεκινώντας να δουλεύω μόνος μου στο εργαστήριό , άρχισα να απομακρύνομαι από την παραδοσιακή χρήση του ξύλου που είχα διδαχτεί στη σχολή.  Αν κάτι με γοητεύει στα ταξίδια αυτό είναι ότι με βοηθούν στο να απομακρύνομαι από καθετί γνωστό, να ξεκινάω και πάλι από το μηδέν, με καινούρια σχεδόν δεδομένα, σε ένα νέο και διαφορετικό περιβάλλον . Έχω ταξιδέψει στην Κίνα, στην Αμερική σε πολλά μέρη. Τα ταξίδια αλλάζουν τον άνθρωπο και επηρεάζουν τον τρόπο σκέψης και έκφρασης  πέρα από τις εικόνες με τις οποίες τροφοδοτούν τους καλλιτέχνες.

     Έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον ότι οι επισκέπτες μπορούν να δουν διαφορετικές πτυχές του έργου σας, μέσα από τις διαφορετικές τεχνικές που χρησιμοποιείτε.
Έχω δουλέψει με διάφορες τεχνικές όπως  είναι η χαρακτική, το ντεκουπάζ και η γλυπτική. Ξεκίνησα με γλυπτά, στη συνέχεια άρχισα να φτιάχνω μια συλλογή από ντεκουπάζ σε χαρτί και τώρα τον τελευταίο καιρό ασχολούμαι με τη χαρακτική. Μου αρέσει γενικά να πειραματίζομαι με τις τεχνικές. Θα απέκλεια ωστόσο το ενδεχόμενο του να ασχοληθώ κάποια στιγμή με τη ζωγραφική. Έχω την επαφή με το χαρτί αλλά όχι με το πινέλο, δεν είναι θεωρώ ο τομέας μου. Αντιλαμβάνομαι τον εαυτό μου ως κατασκευαστή, έχω ανάγκη να αγγίζω αυτό που δημιουργώ, να συνδέω κομμάτια, να έρχομαι σε επαφή με τα υλικά μου. Ο πειραματισμός μου αρέσει αλλά προσπαθώ και να τον ελέγχω, να βάζω όρια  στις κατευθύνσεις προς τις οποίες κινούμαι. Δεν θα δουλεύω την ίδια περίοδο δηλαδή  με διαφορετικές τεχνικές. Αρχίζω με κάτι και το τελειώνω, και έπειτα ίσως κάποια στιγμή στο μέλλον να επανέλθω ξανά στην ίδια τεχνική. Θέτοντας όρια και πλαίσια μέσα στα οποία θα κινηθεί ένας καλλιτέχνης βοηθάει  στο να αναπτύξει με καλύτερο τρόπο την δημιουργικότητά του.

     Ο καλλιτέχνης στο ατελιέ του. Ποιες είναι οι αρετές που σύμφωνα με εσάς διακρίνουν έναν καλλιτέχνη;
Ο καλλιτέχνης θεωρώ για εμένα έτσι όπως το βιώνω, ότι είναι μια μοναχική φιγούρα. Επιδιώκει τη μοναξιά όχι μόνο για να δημιουργήσει αλλά και επειδή είναι έτσι εκ φύσεως ο χαρακτήρας του. Πιστεύω πως το γεγονός ότι είμαι μοναχικός με οδήγησε στο να ασχοληθώ με τις εικαστικές τέχνες. Είναι για εμένα ένας τρόπος να εκφράζομαι, να βγάζω προς τα έξω τις σκέψεις μου και να τις μοιράζομαι. Ίσως όχι τόσο σκέψεις συγκεκριμένες όσο την ενέργεια που έχω από την καθημερινότητα που βιώνω ή το χώρο που βρίσκομαι. Προβληματίζομαι και παίζω στα έργα μου με το δίπολο της εσωτερικότητας και της εξωτερικότητας. Υπάρχει στις κατασκευές μου ένα εσωτερικό πεδίο στο οποίο δεν μπορεί ο θεατής να έχει πρόσβαση αν και αντιλαμβάνεται την ύπαρξη του με το μάτι.
Προσωπικά θεωρώ ότι οι «αρετές»  που χρειάζεται ένας καλλιτέχνης πρέπει να είναι σίγουρα η υπομονή εάν πρόκειται να ασχοληθεί με τη γλυπτική, αλλά και η δημιουργικότητα και η πνευματικότητα. Η δυνατότητα να μπορεί να αντιλαμβάνεται κάποια πράγματα σε ένα άλλο επίπεδο και αυτά να τα μεταφέρει στη συνέχεια στους υπόλοιπους μέσα από το έργο του.

      Πολλοί νέοι αλλά άνθρωποι γενικότερα του πνευματικού, καλλιτεχνικού και επιστημονικού χώρου φεύγουν στο εξωτερικό. Θα ήθελα την άποψή σας πάνω σε αυτό δεδομένου ότι είστε κάποιος που ήρθε από το εξωτερικό και ζει και δουλεύει στην Ελλάδα της κρίσης.
Χωρίς αμφιβολία η κατάσταση στην Ελλάδα είναι δύσκολη, ειδικά για όσους ψάχνουν για δουλειά. Το ότι βρίσκομαι εδώ είναι κυρίως λόγω της οικογένειας μου, της γυναίκας μου που είναι Ελληνίδα και του παιδιού μας. Ωστόσο έχω πάντα ανοιχτό ένα δρόμο προς την Ελβετία, τη χώρα μου, κάτι που μου επιτρέπει να τα βγάζω πέρα οικονομικά κάνοντας αυτό που αγαπώ∙ την τέχνη. Και στο εξωτερικό η κατάσταση για όσους κινούνται στο χώρο της τέχνης δεν είναι εύκολη αλλά σίγουρα είναι καλύτερη από αυτή που συναντάμε στα ελληνικά δεδομένα.

     Πείτε μας για τα επόμενα σχέδιά σας.
Μέσα στα επόμενα σχέδια μου είναι μια ομαδική έκθεση που οργανώνεται στην Ελβετία και στην οποία έχουν ήδη επιλεχθεί ώστε να εκτεθούν κάποια από τα χαρακτικά μου έργα. Είναι κάτι πολύ σημαντικό για εμένα το ότι έχω την ευκαιρία να κάνω ανοίγματα τόσο στην Ελλάδα όσο και στην χώρα μου. Όσον αφορά την Ελλάδα συγκεκριμένα, δεν έχω ακόμα προγραμματίσει κάτι, προς το παρόν έχω εστιάσει στην έκθεση που παρουσιάζεται στηνΑίθουσα Τέχνης Αθηνών. 

Last modified: 03/06/2014