Το Αντίδωρο του ΕΜΣΤ στο Κάσελ και μια ουσιαστική πράξη εξωστρέφειας

Στην πόλη όπου γεννήθηκε η documenta, το Κάσελ της Γερμανίας, ταξίδεψαν μια σειρά από σημαντικά έργα που ανήκουν στο Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνη ως Αντίδωρο ή Αντιδάνειο στη documenta 14. Άλλωστε και ο τίτλος της έκθεσης «ΑΝΤΙΔΩΡΟΝ. Η Συλλογή του ΕΜΣΤ» εκφράζει ακριβώς το συμβολισμό και το στόχο αυτής της πολιτιστικής αποστολής. Είναι μέρες που οι πράξεις εξωστρέφειας αποτελούν ανάγκη επιτακτική για την επιβίωση αυτού του τόπου. Έτσι ένα σημαντικό μέρος της συλλογής του ΕΜΣΤ γίνεται μέρος του προγράμματος της documenta 14 στο Κάσελ από τις 10 Ιουνίου ως τις 17 Σεπτεμβρίου.

ΜΠΙΑ ΝΤΑΒΟΥ Ιστία 1981

Η έκθεση καταλαμβάνει ολόκληρο το εμβληματικό κτήριο του Fridericianum. Συμμετέχουν 82 καλλιτέχνες, παρουσιάζονται 180 έργα και την επιμελείται η Διευθύντρια του ΕΜΣΤ, Κατερίνα Κοσκινά με την υποστήριξη του Σταμάτη Σχιζάκη και της Τίνας Πανδή, Βοηθών Επιμελητών και της Ηρώς Νικολακέα στον Αρχιτεκτονικό Σχεδιασμό. Η έκθεση παρουσιάζεται στο πλαίσιο της σειράς «Το ΕΜΣΤ στον Κόσμο»
Η έκθεση στο Fridericianum σηματοδοτεί την πρώτη φορά που το μεγαλύτερο μέρος της συλλογής του ΕΜΣΤ παρουσιάζεται εκτός Ελλάδας, μέσω μιας διττής μετατόπισης που καθιστά τη στέγη του ΕΜΣΤ, έναν από τους κύριους εκθεσιακούς χώρους της documenta 14 στην Αθήνα, και το Fridericianum, παραδοσιακά τον κεντρικό εκθεσιακό χώρο για κάθε documenta, προσωρινή στέγη της συλλογής EMΣT.
Το ΕΜΣΤ άρχισε να δημιουργεί τη συλλογή του το 2000. Σήμερα περιλαμβάνει περισσότερα από 1.100 έργα Ελλήνων και διεθνών καλλιτεχνών από το 1960 και εξής. Η έκθεση «ΑΝΤΙΔΩΡΟΝ. Η Συλλογή του ΕΜΣΤ» είναι μια προσαρμοσμένη εκδοχή της μουσειολογικής μελέτης που εκπονήθηκε για να εφαρμοστεί στους χώρους του ΕΜΣΤ. Η έκθεση στο Fridericianum στο Κάσελ, τη γενέτειρα της documenta και το πρώτο δημόσιο μουσείο στην Ευρώπη, πραγματεύεται θέματα όπως η διέλευση συνόρων, η διασπορά, ο νόστος, οι διαπολιτισμικές ανταλλαγές, η υπαρξιακή αναζήτηση, η μυθολογία, η ατομική και συλλογική μνήμη.

Μόνα Χατούμ Fix it, 2004

Επιπροσθέτως, η βραχύβια ιστορία του Fridericianum ως το πρώτο κοινοβουλευτικό κτήριο της Γερμανίας το καθιστά τον καταλληλότερο χώρο για την προβολή των έργων πολλών καλλιτεχνών, που σχετίζονται με την ταραγμένη μεταπολεμική περίοδο και τις επακόλουθες δεκαετίες πολιτικής αναταραχής και επαναστατικής μεταμόρφωσης της κοινωνίας.
Ενώ η παρουσίαση της συλλογής διατηρεί το διεθνές εύρος της, τονίζει επίσης την παρουσία πρωτοπόρων Ελλήνων καλλιτεχνών, επανεξετάζοντας και αναδεικνύοντας την εθνική και διεθνή τους πορεία.
Ο τίτλος εκφράζει τον αμοιβαίο σεβασμό μεταξύ των δύο θεσμών, της documenta 14 και του ΕΜΣΤ, ανεξαρτήτως των διαφορετικών δεσμεύσεών τους και σκοπών, κατά το διάλογο και την επανερμηνεία ουσιωδών ζητημάτων και καλλιτεχνικών ιδιωμάτων. Πραγματεύεται έννοιες όπως της συναλλαγής, του δανείου, του μοιράσματος και της προσφοράς Αντίδωρου (κυριολεκτικά η ανταπόδοση κάποιου για δώρο που του έχουν κάνει) ή Αντιδάνειου (η επιστροφή ενός γλωσσικού, πολιτισμικού ή οικονομικού δανείου). Το πρόθεμα «αντι-» στον τίτλο αποκαλύπτει μια σαφή θέση και συνεπώς μια άποψη, η οποία δεν σημαίνει απαραιτήτως αντίθεση, αλλά εκκινεί από διαφορετική αφετηρία προκειμένου να επικοινωνήσει, να συζητήσει, να συγκλίνει, να γεφυρώσει και να αποδεχτεί τη θέση των άλλων.
Μέχρι τις 17 Σεπτεμβρίου, το Fridericianum στο Κάσελ γίνεται το σπίτι του ΕΜΣΤ στη Γερμανία, και ΑΝΤΙΔΩΡΟΝ, ένα δώρο σε αντάλλαγμα, συμβολίζοντας τα κοινά οφέλη αυτής της συνεργασίας.

Μπιλ Βιόλα, Η σχεδία, 2004

Οι καλλιτέχνες έργα των οποίων συγκροτούν την έκθεση «ΑΝΤΙΔΩΡΟΝ. Η Συλλογή του ΕΜΣΤ»: ΑΝΔΡΕΑΣ ΑΓΓΕΛΙΔΑΚΗΣ, ΑΛΕΞΗΣ ΑΚΡΙΘΑΚΗΣ, ΝΙΚΟΣ ΑΛΕΞΙΟΥ, ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΑΛΗΘΕΙΝΟΣ, ΤΖΑΝΙΝ ΑΝΤΟΝΙ, ΣΤΗΒΕΝ ΑΝΤΩΝΑΚΟΣ, ΕΥΓΕΝΙΑ ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ, ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΑΡΓΙΑΝΑΣ, ΚΩΣΤΑΣ ΒΑΡΩΤΣΟΣ, ΚΩΣΤΗΣ ΒΕΛΩΝΗΣ, ΒΑΓΓΕΛΗΣ ΒΛΑΧΟΣ, ΜΠΙΛ ΒΙΟΛΑ, ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ (ΝΤΙΚΟΣ) ΒΥΖΑΝΤΙΟΣ, ΚΑΡΛΟΣ ΓΚΑΡΑΪΚΟΑ, ΚΕΝΤΕΛ ΓΚIΡΣ, ΔΑΝΙΗΛ, ΓΙΩΡΓΟΣ ΔΡΙΒΑΣ, ΧΑΡΙΣ ΕΠΑΜΕΙΝΩΝΔΑ, ΚΟΚΕΝ ΕΡΓΚΟΥΝ, ΕΙΡΗΝΗ ΕΥΣΤΑΘΙΟΥ, ΕΜΙΛΙ ΖΑΣΙΡ, ΘΟΔΩΡΟΣ, γλύπτης, ΒΛΑΣΗΣ ΚΑΝΙΑΡΗΣ, ΓΚΙΟΥΛΣΟΥΝ ΚΑΡΑΜΟΥΣΤΑΦΑ, ΝΙΚΟΣ ΚΕΣΣΑΝΛΗΣ, ΠΙΟΤΡ ΚΟΒΑΛΣΚΙ, ΓΙΟΖΕΦ ΚΟΣΟΥΤ, ΚΙΜΣΟΥΤΖΑ, ΠΑΝΟΣ ΚΟΚΚΙΝΙΑΣ, ΔΗΜΟΣΘΕΝΗΣ ΚΟΚΚΙΝΙΔΗΣ, ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΟΥΝΕΛΛΗΣ, ΓΙΩΡΓΟΣ ΛΑΖΟΓΚΑΣ, ΓΙΩΡΓΟΣ ΛΑΠΠΑΣ, ΑΝΖ ΛΕΤΣΙΑ, ΜΑΡΙΑ ΛΟΪΖΙΔΟΥ, ΑΝΔΡΕΑΣ ΛΟΛΗΣ, ΣΤΑΘΗΣ ΛOΓΟΘΕΤΗΣ, ΝΤΑΝΙ ΜΑΤΕΣ, ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΙΧΑΣ, ΜΠΕΡΤΙΓ ΜΠΑΚ, ΛΙΝΤΑ ΜΠΕΝΓΛΙΣ, ΑΝΤΡΕΑ ΜΠΑΟΥΕΡΣ, ΜΑΝΩΛΗΣ ΜΠΑΜΠΟΥΣΗΣ, ΧΡΟΝΗΣ ΜΠΟΤΣΟΓΛΟΥ, ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΠΟΥΤΕΑΣ, ΑΝΤΑΜ ΜΠΡΟΥΜΠΕΡΓΚ ΚΑΙ ΟΛΙΒΕΡ ΣΑΝΑΡΙΝ, ΝΙΚΟΣ ΝΑΥΡΙΔΗΣ, ΜΠΙΑ ΝΤΑΒΟΥ, ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΞΑΓΟΡΑΡΗΣ, ΓΙΩΡΓΟΣ ΞΕΝΟΣ, ΜΑΡΙΑ ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ, ΑΙΜΙΛΙΑ ΠΑΠΑΦΙΛΙΠΠΟΥ, ΗΛΙΑΣ ΠΑΠΑΗΛΙΑΚΗΣ, ΝΙΝΑ ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ, ΡΕΝΑ ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ, ΝΑΥΣΙΚΑ ΠΑΣΤΡΑ, ΠΑΥΛΟΣ, ΠΕΝΤΡΟ ΚΑΜΠΡΙΤΑ ΡΕΪΣ, ΓΟΥΑΛΙΝΤ ΡΑΑΝΤ, ΟΛΙΒΕΡ ΡΕΣΛΕΡ, ΛΟΥΚΑΣ ΣΑΜΑΡΑΣ, ΓΙΩΡΓΟΣ ΣΑΠΟΥΝΤΖΗΣ, ΑΛΑΝ ΣΕΚΟΥΛΑ, ΑΣΠΑ ΣΤΑΣΙΝΟΠΟΥΛΟΥ, ΒΑΣΙΛΗΣ ΣΚΥΛΑΚΟΣ, ΧΡΙΣΤΙΑΝΑ ΣΟΥΛΟΥ, ΤΑΚΙΣ, ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΤΖΑΜΟΥΡΑΝΗΣ, ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΟΤΣΙΚΑΣ, ΝΙΚΟΣ ΤΡΑΝΟΣ, ΚΩΣΤΑΣ ΤΣΟΚΛΗΣ, ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΤΣΙΒΟΠΟΥΛΟΣ, ΣΤΕΛΙΟΣ ΦΑΪΤΑΚΗΣ, ΓΙΑΝ ΦΑΜΠΡ, ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΧΑΝΔΡΗΣ, ΤΖΟΑΝΑ ΧΑΤΖΗΘΩΜΑΣ ΚΑΙ ΖΟΡΕΪΓΕ ΧΑΛΙΛ, ΓΙΩΡΓΟΣ ΧΑΤΖΗΜΙΧΑΛΗΣ, ΜΟΝΑ ΧΑΤΟΥΜ, ΓΚΑΡΙ ΧΙΛ, ΧΡΥΣΑ, ΓΙΑΝΝΗΣ ΨΥΧΟΠΑΙΔΗΣ, ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΨΥΧΟΥΛΗΣ  

Αρχική φωτογραφία: Γιάννης Κουνέλλης, Άτιτλο – Φωτογραφία Jasper Kettner 

Last modified: 08/06/2017