Τουλούζ Λωτρέκ: 116 καλλιτέχνες τιμούν την «ψυχή της Μονμάρτρης»

Ο  καλλιτέχνης  που  έφτασε  μέχρι  την  Κόλαση  για  να  ζωγραφίσει
τους  καταραμένους…

Οι θαυμαστές του Τουλούζ Λωτρέκ βλέποντας στους δρόμους του Παρισιού αφίσες του τις ξεκολλούσαν όταν ακόμη ήταν υγρές και τις μετέφεραν στους τοίχους των σπιτιών τους. Αυτόν το μεγάλο καλλιτέχνη που δημιούργησε στην «καρδιά» της Belle Époque έχουμε την ευκαιρία να γνωρίσουμε μέσα από μια μεγάλη έκθεση που παρουσιάζει το Μουσείο Μπενάκη.

Αφίσα σχεδιασμένη από τον Πολωνό Mieczysław Górowski

Η έκθεση «Salon des Cent» είναι μια μεταφορά στην Αθήνα έκθεσης που οργανώθηκε το 2001 χρονιά που συμπληρώθηκαν 100 χρόνια από το θάνατο του Τουλούζ Λωτρέκ. Με αφορμή την επέτειο αυτή, εκατό κορυφαίοι γραφίστες από όλο τον κόσμο σχεδίασαν από μια αφίσα, τιμώντας τον ίδιο και το έργο του. Οι αφίσες αυτές παρουσιάστηκαν στην έκθεση Le Nouveau Salon des Cent, στο Centre Pompidou, στο Παρίσι το 2001.
To 2001 συμπληρώθηκαν εκατό χρόνια από το θάνατο του Henri de Toulouse-Lautrec. Με αφορμή την επέτειο αυτή, εκατό κορυφαίοι γραφίστες από όλο τον κόσμο σχεδίασαν από μια αφίσα, τιμώντας τον ίδιο και το έργο του. Οι αφίσες αυτές παρουσιάστηκαν στην έκθεση Le Nouveau Salon des Cent, στο Centre Pompidou, στο Παρίσι, το χειμώνα της ίδιας χρονιάς.

Αφίσα σχεδιασμένη από τον Heinz Edelmann

Η οργανωτική επιτροπή της έκθεσης είχε ζητήσει από τους συμμετέχοντες στο δημιουργικό της αφίσας να χρησιμοποιηθεί η φράση Le nouveau Salon des Cent. Exposition Internationale d’affiches. Hommage ή Ode à Toulouse Lautrec. Το θέμα μπορούσαν να το αναπτύξουν με απόλυτη ελευθερία στη θεματική και την εκτέλεση. Όπως γράφει και ο Alain Weill στο κείμενό του στον κατάλογο της έκθεσης του Παρισιού: «Τα σχέδια που πήραμε στην πλειονότητά τους κλίνουν προς την εικονογράφηση, σοφή επιλογή για να αποτίσεις φόρο τιμής σε έναν άνθρωπο που είναι δύσκολο να αναμετρηθεί κανείς».
Δεκαέξι χρόνια μετά το Μουσείο Μπενάκη, το περιοδικό GR Design και η Alpha Bank παρουσιάζουν παρουσιάζουν το υλικό της έκθεσης Le Nouveau Salon des Cent,  εμπλουτισμένο με:

Αφίσα σχεδιασμένη από τον Isidro Ferrer

• Πέντε πρωτότυπες αφίσες του Henri de Toulouse-Lautrec και μια του Pierre Bonnard από τη συλλογή της Εθνικής Πινακοθήκης-Μουσείο Αλέξανδρου Σούτζου. Ένας αντιπροσωπευτικός μικρός πυρήνας των αφισών που σχεδίασε ο Toulouse-Lautrec, δείγμα του πρωτογενούς υλικού, από το οποίο εμπνεύστηκαν οι εκατό δημιουργοί.

Αφίσα σχεδιασμένη από τον Max Kisman

Χρωμολιθογραφία: Ο αγαπημένος πειραματισμός του Τουλούζ Λωτρέκ

Ως καλλιτέχνης των γραφικών τεχνών ο Τουλούζ Λωτρέκ υπήρξε ανυπέρβλητος και επηρέασε καθοριστικά την τέχνη αυτή ως τις μέρες μας. Ερευνητής και μελετητής της λιθογραφίας την ανέδειξε και την ανέπτυξε δίνοντας την οντότητα που μέχρι σήμερα διατηρεί η εμπορική αυτή τέχνη. Οι αφίσες του Τουλούζ Λωτρέκ προορίζονταν για τους τοίχους του Παρισιού -το μουσείο του δρόμου- και από πολύ νωρίς κριτικοί τις χαρακτήριζαν ως ανώτερες από αυτές του Ζυλ Σερέ, που θεωρείται πατέρας της σύγχρονης αφίσας. Ο Λωτρέκ αποτύπωνε την εποχή του, συχνά με θέματα εφήμερα, χρησιμοποιώντας ως μέσο αναπαραγωγής τη λιθογραφία, που ανάγκαζε τον καλλιτέχνη να αναλώνει πολύ χρόνο στα τυπογραφεία της εποχής. Κατάφερε να δημιουργήσει αριστουργήματα στα οποία έχει απαθανατίσει το ανέμελο πρόσωπο της γαλλικής πρωτεύουσας. Πειραματίστηκε με πολλές τεχνικές όπως η ξηρή χάραξη από την οποία σώζονται οκτώ τυπογραφικές πλάκες. Με τον καιρό όμως συνειδητοποίησε ότι η έγχρωμη λιθογραφία είναι η αναπόφευκτη κατάληξη όλων των πειραματισμών του. Έτσι ιδιαίτερα προσεκτικός και παρών σε κάθε στάδιο της αναπαραγωγής επιλέγει προσωπικά το χαρτί και ελέγχει σχολαστικά τον αριθμό αντιτύπων. Η χρωμολιθογραφία μετατρέπεται στο αγαπημένο πεδίο πειραματισμού του καλλιτέχνη. Νέες τεχνικές που επινόησε όπως οι πιτσιλιές χρώματος στην πλάκα με μικρές βούρτσες, συνέβαλλαν στο να αποκτήσει ασυνήθιστα εφέ το τελικό έργο.

Αφίσα σχεδιασμένη από τον Charles S. Anderson

Την έκθεση «Salon des Cent» στο Μουσείο Μπενάκη πλαισιώνουν πορτρέτα του Toulouse-Lautrec φτιαγμένα με διαφορετικές τεχνικές, σε sketchbooks από τους σπουδαστές της Σχολής Βακαλό. Οι υφές και οι αποχρώσεις των χαρτιών αποτέλεσαν το δημιουργικό υπόστρωμα για έναν ευφάνταστο ζωγραφικό πειραματισμό με την προσωπογραφία του σημαντικού Γάλλου καλλιτέχνη.
Tην επιμέλεια του project έχει η εικαστικός Άντζι Καρατζά, καθηγήτρια της Σχολής Βακαλό. Το χαρτί που δίνει τη μονιμότητα σε κάθε ιδέα του αφιερώματος, επιλέχθηκε από την Αριάδνη Περράκη της εταιρείας «χαρτιά Περράκης». Ματ για τις αφίσες των 16 Ελλήνων δημιουργών, απορροφητικά για τα σημειωματάρια των φοιτητών της Βακαλό και χρωματιστά χαρτιά για να αποκωδικοποιήσει την παλέτα του Henri de Toulouse-Lautrec, δηλώνοντας τη δύναμή της και πώς αυτή λειτουργεί στο υποσυνείδητο του θεατή.

ΑΦΙΣΑ ΓΙΑ ΤΟ «ΜΟΥΛΕΝ ΡΟΥΖ. ΛΑ ΓΚΟΥΛΥ» (ΚΑΙ Ο ΒΑΛΕΝΤΕΝ ΛΕ ΝΤΕΖΟΣΕ), 1891 Έγχρωμη λιθογραφία (4 χρώματα) σε δύο φύλλα 170×120 εκ. Εθνική Πινακοθήκη – Μουσείο Αλεξάνδρου Σούτζου

  • Η Danièle Devynck, διευθύντρια του Μουσείου Τουλούζ – Λωτρέκ στο Αλμπί, την πόλη που γεννήθηκε ο καλλιτέχνης, θα δώσει διάλεξη με τίτλο «Toulouse-Lautrec affichiste» (Οι αφίσες του Τουλούζ-Λωτρέκ), την Πέμπτη 9 Νοεμβρίου 2017, στις 19.00, στο αμφιθέατρο του Μουσείου Μπενάκη – Πειραιώς 138.Αρχική εικόνα: AΦΙΣΑ ΓΙΑ ΤΟ «ΓΙΑΠΩΝΕΖΙΚΟ ΝΤΙΒΑΝΙ», 1893 Έγχρωμη λιθογραφία (4 χρώματα)  79,5×59,5 εκ. Εθνική Πινακοθήκη – Μουσείο Αλεξάνδρου Σούτζου
Event Information
Μουσείο Μπενάκη – Κτήριο οδού Πειραιώς, Πειραιώς 138 & Ανδρονίκου, Αθήνα
Εγκαίνια: Πέμπτη, 24 Σεπτεμβρίου, 20.00
Διάρκεια έκθεσης: 25 Σεπτεμβρίου – 12 Νοεμβρίου 2017
Ώρες Λειτουργίας: Πέμπτη, Κυριακή: 10.00-18.00, Παρασκευή, Σάββατο: 10.00-22.00, Δευτέρα, Τρίτη, Τετάρτη: κλειστά
Πληροφορίες: Τηλ: 210 3453111
Event Information

Αφίσα σχεδιασμένη από τον James McMullan

Αφίσα σχεδιασμένη από τον Katsuhiko Hibino

Last modified: 21/09/2017