Καλλιτέχνες του Platforms Project 2017 συστήνονται στο ελληνικό κοινό

Μαρία Ξυπολοπούλου
Φιλόλογος – Συντ. Θεμάτων Πολιτισμού

To Platforms Project παρουσιάστηκε φέτος στην Αθήνα για πέμπτη χρονιά αλλά για πρώτη φορά εκτός  της Art Athina. Όπως τις προηγούμενες φορές αποτέλεσε μια ενδεικτική χαρτογράφηση της εικαστικής δράσης ομαδικών πρωτοβουλιών νέων καλλιτεχνών στο διεθνές περιβάλλον της τέχνης, με την από κοινού αναζήτηση λύσεων σε σύγχρονα εικαστικά ερωτήματα.
To Platforms Project 2017 παρουσιάστηκε στο Κέντρο Τεχνών (Χ. 121) με ένα ευρύ πρόγραμμα ομιλιών, βίντεο και περφόρμανς από 42 ομάδες από 17 συνολικά χώρες: Ελβετία, Ισπανία, Ελλάδα, Γερμανία, Ηνωμένο Βασίλειο, Κύπρος, Αυστρία, Ολλανδία, Γαλλία, Νορβηγία, Σουηδία, ΗΠΑ, Παναμάς, Ιράν, Ιταλία, Φιλανδία με περισσότερους από  650 καλλιτέχνες. Οι Πλατφόρμες φέτος ήταν αφιερωμένες στις συνεργασίες των τεσσάρων προηγούμενων χρόνων με ένα παγκόσμιο network από ανεξάρτητες ομάδες και χώρους.
Ξεχωρίσαμε και παρουσιάζουμε τέσσερις ομάδες που συστήνονται και μιλούν για τη δουλειά τους

Mnky Bizz Group Warhol – Παναμάς

Είναι μια ιδιαίτερη ομάδα καλλιτεχνών τους Mnky Bizz Group που πραγματεύονται μέσα από pop-art installations τη σχέση της σύγχρονης τέχνης με τον κόσμο του εμπορίου.
Οι Mnky Bizz Group παρουσίασαν την εγκατάσταση «EVERYTHING MUST GO! – I have no revelations to offer you». Αποτελείται από μια σειρά έργων από πραλίνα ( Art Star Pralines) που αναφέρονται σε γνωστούς καλλιτέχνες της διεθνούς εικαστικής σκηνής. Ανάμεσα σε άλλους συναντάμε την Marina Abramovic, τον Beys, τον Jeff Koons αλλά και τους Hirst και Warhol. http://mnkybizztalk.tumblr.com

Art Space Zurich – Ελβετία

Συμμετέχοντες Καλλιτέχνες: Andreas Marti, Chloë Cheuck (http://chloecheuk.com/)

Εκπρόσωπος του σύγχρονου εικαστικού χώρου Art Space Zurich, ο Andreas Marti μας υποδέχτηκε και μας ξενάγησε στο περίπτερο τους. Ως καλλιτέχνης αναφέρθηκε στο έργο του The circles in which it moves (2016) το οποίο το αθηναϊκό κοινό γνώρισε μέσα από τη συμμετοχή του στη foire.
Πιο συγκεκριμένα, πρόκειται για μια εγκατάσταση που αναφέρεται στη σχέση της μηχανής με το έργο τέχνης και το ρόλο της στη διαδικασία παραγωγής του. Ο Ελβετός καλλιτέχνης και επιμελητής έχει ήδη ξεκινήσει να παρουσιάζει τη δουλειά του στην Ελλάδα τους τελευταίους μήνες στα πλαίσια της συνεργασίας του με την Enia Art Gallery και την Άρτεμις Ποταμιάνου.

The circles in which it moves (2016)

Η κινεζικής καταγωγής καλλιτέχνιδα Chloe Cheuck αποτελεί τη δεύτερη συμμετέχουσα στο περίπτερο του Art Space Zurich. Η Cheuck συνδυάζει στη δουλειά της ποικίλα εκφραστικά μέσα όπως είναι η εγκατάσταση, η φωτογραφία και το βίντεο, εστιάζοντας θεματικά στη «δομή των συναισθημάτων» μεταξύ ανθρώπων και κοινωνίας και πιο συγκεκριμένα επιχειρώντας να διερευνήσει τις συναισθηματικές συνδέσεις μεταξύ των αντικειμένων και των μηχανικών συσκευών. Η δουλειά της Chloe χαρακτηρίζεται από την ανακατασκευή έτοιμων αντικειμένων και πραγματεύεται ζητήματα όπως η αγάπη και η απώλεια, η ελευθερία και η καταπίεση, η ευτυχία και η απόσπαση. Τα έργα της συχνά σχετίζονται με τις καθημερινές εμπειρίες και τις αναμνήσεις των θεατών, προσωπικά ή συλλογικά, ανοίγοντας έτσι έναν διάλογο μεταξύ του κοινού και του καλλιτέχνη. Αξίζει να σημειώσουμε ότι συχνά τα καθημερινά αντικείμενα που επιλέγει βρίσκονται σε αντίθεση κοινωνικά και πολιτικά με τον σύγχρονο παγκοσμιοποιημένο κόσμο.

Remembering (2017)

Hourglass, Selective Serotonin Reuptake Inhibitors, prescription labels on plastic bag 5cm x 5cm x 17cm. Ο χρόνος αποτελεί το γιατρικό κάθε πόνου όπως συνηθίζουμε να λέμε. Ωστόσο, στο έργο Remembering η ιδέα αυτή χάνει την εγκυρότητά της. Το έργο αποτελείται από μια κλεψύδρα που περιέχει σε μορφή σκόνης ένα είδος αντικαταθλιπτικών χαπιών που η καλλιτέχνιδα αναγκαζόταν να καταναλώνει καθημερινά κατά το παρελθόν λόγω κατάθλιψης. Η καλλιτέχνιδα υποστηρίζει πώς ο χρόνος δεν μπορεί ποτέ να θεραπεύσει τον πόνο. Ο πόνος παραμένει ανίκητος μέσω της δύναμης των αναμνήσεων. Την ίδια στιγμή που ο χρόνος μοιάζει για τους ανθρώπους με φάρμακο, ο πόνος δεν τελειώνει ποτέ. Ο χρόνος μπορεί να καταστείλει τον πόνο, αλλά αυτός μπορεί να ενεργοποιηθεί και πάλι οποιαδήποτε στιγμή μέσω των αναμνήσεων.

Homeless (2015-2017)

Canadian coins from the homeless people 2m (L) x 1.6m (artist’s height)

Η εγκατάσταση Homeless είναι ένα προσωπικό έργο που η Cheuk δημιούργησε όταν μετακόμισε από το Χονγκ Κονγκ στο Μόντρεαλ και προέκυψε από την ιδέα πως οι άστεγοι θεωρούνται ως μια μη παραγωγική ομάδα στην κοινωνία. Την στιγμή που εκείνοι περιμένουν να λάβουν νομισματική βοήθεια στο δρόμο εμείς τους κοιτάμε από ψηλά και αρνούμαστε να έρθουμε σε επαφή μαζί τους. Κατά τη διάρκεια της κατάθλιψης που πέρασε η Cheuk στο παρελθόν, έβαλε τον εαυτό της στη θέση αυτών των αστέγων που στέκονται χαμηλά στο δρόμο. Συγκρίνοντας τη θέση της με την δική τους, είδε την σημασία που δίνουν στην ζωή και την αξιοπρέπεια τους, να αντικατοπτρίζονται στη δική της ζωή που ήταν πρόθυμη να ακολουθήσει ξανά. Το έργο Homeless δεν συμβολίζει μόνο μια ομάδα ανθρώπων στο δρόμο που περιμένουν βοήθεια, αλλά και την προσωπική αίσθηση της καλλιτέχνιδος για την προσαρμογή σε νέα δεδομένα και συνθήκες.

Homeless (2015)

Για τη δημιουργία του έργου αντάλλαξε με τους άστεγους τα κέρματα που λάμβαναν από την καθημερινή τους επαιτεία με κάποια χαρτονομίσματα. Στη συνέχεια, τοποθέτησε τα  νομίσματα στον τοίχο στο ίδιο ύψος με το δικό της. Πώς μπορούμε να βάλλουμε τον εαυτό μας στη θέση ενός άλλου προσώπου αλλάζοντας την παθητικότητα που μας διακρίνει σήμερα; Η απάντηση που δίνει η καλλιτέχνιδα θα μπορούσε να συνοψιστεί σε μερικές λέξεις «δίνουμε και παίρνουμε, παίρνουμε και δίνουμε».

Art Space Zurich Dependance (2015) – Chloe Cheuk

Dependence (2015)

Metal, light bulbs, cable, 17cm x 17cm x 15cm

Το έργο Dependence αποτελείται από δύο λαμπτήρες τοποθετημένοι ο ένας δίπλα στον άλλον στη γωνία ενός τοίχου. Ο ένας δεν είναι συνδεδεμένος με κανένα καλώδιο ρεύματος ώστε να μπορεί να τροφοδοτείται από τον άλλο λαμπτήρα που είναι συνδεδεμένος στον ηλεκτρισμό. Το ένα με το ηλεκτρικό ρεύμα φωτίζει λοιπόν το άλλο που είναι ασύνδετο. Η Cheuk επιχειρεί ένα συμβολισμό των ανθρώπινων σχέσεων: όταν ό ένας από τους δύο πρέπει να βασιστεί στον άλλο για να μείνει ζωντανός.

Extra Muros – Γαλλία

Συμμετέχοντες Καλλιτέχνες: Cat Fenwick, Clara Juliane Glauert, Guillaume Krick, Romain Rambaud

Η ομάδα Extra Muros ιδρύθηκε το 2006 με σκοπό να θέσει υπό αμφισβήτηση διάφορα ζητήματα του σύγχρονου κόσμου. Τους ενδιαφέρει ο πειραματισμός σε όλες τις μορφές του. Η λειτουργία της ομάδας στηρίζεται στην συλλογική της δραστηριότητα αλλά και στην ανάληψη πρωτοβουλιών από κάθε συμμετέχοντα καλλιτέχνη. Συναντήσαμε και συνομιλήσαμε με τον Guillaume Krick και τον Romain Rambaud με αφορμή την εκπροσώπηση της ομάδας τους στο περίπτερο της συμμετοχής τους. Τόσο η δουλειά του Krick όσο και του Rambaud χαρακτηρίζεται από την έρευνα και τον πειραματισμό στον κόσμο των υλικών και της φόρμας. Συχνά επιλέγουν μάλιστα να χρησιμοποιήσουν αντίθετα μεταξύ τους υλικά ώστε να διερευνήσουν τις σχέσεις που θα αναπτυχθούν αλλά και τις αλλαγές που θα προκληθούν στο εκάστοτε υλικό. Οι φόρμες που προκύπτουν στα γλυπτά των δύο καλλιτεχνών λειτουργούν ελεύθερα στην ερμηνεία και την ανάγνωση του κάθε θεατή. http://www.collectif-extra-muros.fr/

Museum Of Contemporary Cuts – Αμερική

Συμμετέχοντες : Ιωάννης Μελανίτης, Lafranco Aceti, Willem Jan Smit.

Παλιός γνώριμος του Platform Project, ο Lafranco Aceti έχει συνηθίσει το κοινό σε έργα με έντονο κοινωνικό-πολιτικό χαρακτήρα. Αυτή τη φορά , ο ιταλικής καταγωγής καλλιτέχνης και επιμελητής,  παρουσίασε μια εγκατάσταση σε  δημιουργικό διάλογο με τη δουλειά του Ιωάννη Μελανίτη και του Ολλανδού ακτιβιστή Willem Jan Smit. http://museumofcontemporarycuts.org

Οι δύο καλλιτέχνες, Lanfranco Aceti και Γιάννης Μελανίτης, αμφισβητούν ο ένας τον άλλον μέσω μιας σειράς συνομιλιών που αναφέρονται σε ζητήματα όπως η σύγχρονη πολιτική και εξουσία και η συνεχής αμφισβήτηση της ελευθερίας και της δημοκρατίας.  Τόσο ο  Aceti όσο και ο Μελανίτης βασίζουν την πρακτική τους σε έντονα εννοιολογικές και σημειωτικές ερμηνείες της πραγματικότητας. Με μια κοινωνική αντίληψη της τέχνης ως μια ενέργεια που ξεπερνά την αισθητική εθιμοτυπία, η εννοιολογική αυτή προσέγγιση έρχεται να αναδείξει ερωτήματα όπως είναι οι συνέπειες της σκληρής ιμπεριαλιστικής γερμανικής πολιτικής όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά ευρύτερα στην Ευρώπη.  Τα έργα και οι δράσεις και των δύο καλλιτεχνών μοιάζουν να ζητούν από τον θεατή να νιώσει και να ασχοληθεί με τον κόσμο των κακουχιών έξω από τους χρυσούς τοίχους της προσωπικής οικονομικής και πολιτικής επιρροής.
Η εγκατάσταση που παρουσίασε ο Aceti , σε επιμέλεια της Άρτεμις Ποταμιάνου, στοχεύει σε μια αντιπαραβολή της άλλοτε ιστορικά ναζιστικής και σύγχρονης ιμπεριαλιστικής πολιτικής που ακολουθεί η Γερμανία. Έχοντας ως φόντο μια  μεγεθυμένη φωτογραφία από την άφιξη των Γερμανών στην Αθήνα στο Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο,  ο καλλιτέχνης στήνει στο πάτωμα ένα συμβολικό πορνείο , ως αναφορά στην τρέχουσα κοινωνικό-πολιτική συγκυρία. Ένας σωρός από αταίριαστα μεταξύ τους ψηλοτάκουνα παπούτσια έρχεται να συμβολίσει την δυσκολία των Ευρωπαίων να αντισταθούν στο χάος και την εξαθλίωση που έχει επιφέρει σύμφωνα με τον καλλιτέχνη η γερμανική εξωτερική πολιτική στους κόλπους της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Κάπως έτσι ξεκινάει η αφήγηση του Αceti καλώντας μας να φανταστούμε την ιδέα της φτώχιας και τις δυσκολίες της σύγχρονης ζωής λόγω της οικονομικής μιζέριας μέσα από τα 11 ατάκτως πεσμένα στο πάτωμα γοβάκια – ευρωπαϊκά κράτη και το ένα – μοναδικό- χρυσό γοβάκι – Γερμανία- που στέκεται ηγετικά όρθιο ανάμεσά τους.
Σε επιμέλεια του Aceti αυτή τη φορά, ο νεαρός ακτιβιστής καλλιτέχνης Willem Jan Smit παρουσίασε την τριμερή εγκατάσταση They were shown the door in a matter of minutes. Κατά τη διαμονή του στην Αθήνα, ο Smit ξεκίνησε να συλλέγει διάφορα εγκαταλειμμένα αντικείμενα από τους δρόμους της πόλης. Ιδιαίτερη εντύπωση του προκάλεσαν όσα βρήκα σ ένα παλιό φωτογραφείο όπου αναγκάστηκε να κλείσει λόγω της κρίσης. Μαζεύοντας τα αντικείμενα αυτά και πλένοντας τα στη συνέχεια, κράτησε συμβολικά  το νερό τους, με το οποίο δημιούργησε ένα νέο επιτοίχιο έργο ως αποτύπωμα του σωρού αυτών των παλιών αντικειμένων. Στα πλαίσια του Platform Project είδαμε λοιπόν τα τρία μέρη αυτού του έργου να εκτίθεται σε διάλογο μεταξύ τους αλλά και σε διάλογο με τα έργα των Aceti και Μελανίτη.

Αρχική Εικόνα: Lanfranco Aceti, Last Drop, 2017

Last modified: 09/07/2017