Κέλλυ Αθανασιάδου και Αποστόλης Ζολωτάκης σε διάλογο διαρκείας

Γιάννης Τζιμούρτας
Δημοσιογράφος

 φωτο κεντρική

Δυο καλλιτέχνες τόσο διαφορετικοί στη βάση και τη σκέψη της δουλειάς τους, εδώ και μερικά χρόνια συνεργάζονται χωρίς να ταυτίζονται. Κοινές εκθέσεις, κοινές δράσεις με πιο πρόσφατη την ενδιαφέρουσα έκθεση Trinity στο Ρότερνταμ όπου όπως λέει ο Αποστόλης Ζολωτάκης: «…Επικρατεί ένα κλίμα ότι η Ελλάδα θα είναι η αιτία που θα καταστραφεί το ευρώ!». Με τους δύο καλλιτέχνες συναντηθήκαμε λίγες μέρες μετά τα εγκαίνια
της έκθεσης στην Ολλανδία.

Κέλλυ Αθανασιάδου και Αποστόλη Ζολωτάκη δεν είναι η πρώτη φορά που συνυπάρχετε σε έκθεση. Τι είναι αυτό που κάνει «αρμονική» τη συνύπαρξη; Μια εικαστική αντιπαράθεση ή μια κοινή ματιά;
Αποστόλης: Ενώ είμαστε πολύ διαφορετικοί χαρακτήρες και η προσέγγιση στη δουλειά μας ξεκινά από διαφορετικές αφετηρίες, αυτό το χρησιμοποιούμαι στην κάθε έκθεση με πολύ συνειδητό τρόπο και αναλόγα με την περίπτωση. Οι δουλειές μας, χωρίς να δημιουργούν ανταγωνισμό μεταξύ τους, προκαλούν το διάλογο, που βοηθά αυτή τη συνύπαρξη.

Κέλλυ: Είναι και τα δύο. Είναι μια δυναμική εικαστική συνύπαρξη που εξελίσσεται διαρκώς. Έχουμε εκθέσει στη βάση μιας αντιπαράθεσης – η περσινή μας παρουσία στο Μεγάλο Αρσενάλι στα Χανιά – ενώ η τωρινή έκθεση στο Ρόττερνταμ, αποτελεί σύγκλιση. Εγώ το βλέπω ως έναν γόνιμο διάλογο   και είμαι πολύ τυχερή που μπορώ να τον κάνω με τον Αποστόλη. Πρόκειται για μια συνεργασία σε πολλά επίπεδα και μια σχέση εμπιστοσύνης.

κελλυΟ Ζολωτάκης μέσα από την αφαιρετική ματιά του εκπέμπει κρυμμένα συναισθήματα. Αντίθετα τα γλυπτά από ατσάλι της Αθανασιάδου παραπέμπουν περισσότερο στη στιβαρή  άποψη που πηγάζει από τη γεωμετρική δομή όπως διατυπώθηκε από τον Πυθαγόρα. Έχουμε μαθηματικούς νόμους. Πώς ο θεατής μπορεί να κινηθεί στους τόσο διαφορετικούς κόσμους της έκθεσης;
Αποστόλης:
Οι Έλληνες και κατά συνέπεια οι Έλληνες θεατές έχουν μάθει να αυτοσχεδιάζουν! Αλλά βασικά ο θεατής δεν έχει καμία δυσκολία διείσδυσης και περιήγησης μέσα στο έργο μας. Στη δική μου δουλειά δεν υπάρχει συνειδητή πρόθεση κρυμμένων συναισθημάτων. Αυτό ίσως να το προκαλεί το υλικό. Το αποτέλεσμα τελικώς δημιουργεί συγκοινωνούντα δοχεία. Υπάρχει μια αρμονική διαφωνία ή συμφωνία που δεν ταράσσει τον θεατή. Είτε σε σύγκλιση είτε σε απόκλιση, η ανάγνωση της έκθεσης είναι ομαλή.

Κέλλυ:  Το φιλοσοφικό πλαίσιο στο οποίο κινείται η δουλειά του Αποστόλη είναι μεταξύ δόμησης και αποδόμησης.  Εγώ δημιουργώ δομές, χτίζω, βλέπω τη συμπεριφορά των όγκων στη βάση της αυστηρής γεωμετρίας. Ο θεατής έρχεται αντιμέτωπος με τα ερμητικά έργα του Αποστόλη αλλάίσως να  ανακουφίζεται προς στιγμή μέσα στις δικές μου πιο κατανοητές και σίγουρα πιο οικείες μορφές.

A.Zolotakis portretoΈνα μεγάλο μέρος της δουλειάς του Ζολωτάκη αποτελείται από επεξεργασμένες εικόνες σε υπολογιστή. Αυτό δεν αφαιρεί μέρος του συναισθήματος και της συναισθηματικής μνήμης;
Αποστόλης:
Ο υπολογιστής είναι μέρος της δουλειάς μου αλλά όχι τόσο μεγάλο.  Άλλωστε στη δουλειά μου δεν είναι αυτοσκοπός το συναίσθημα. Αν αυτό προκύπτει μπορεί να συμβαίνει λόγω της ματιέρας. Ο υπολογιστής είναι μέρος της σημερινής μνήμης μιας και είναι αναπόσπαστο κομμάτι της ζωής μας. Οι αναμνήσεις μας  καταγράφονται ψηφιακά. Δεν έχουμε πλέον το άλμπουμ με τις οικογενειακές φωτογραφίες αλλά έναν σκληρό δίσκο και μια οθόνη για να τις προβάλουμε! Η επαφή με τον υπολογιστή ήταν η αφορμή για να ζωγραφίσω! Ήταν για εμένα θέμα απόστασης καθώς η επαφή μου με το έργο μέσω

dekaseptas

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

του υπολογιστή ήταν έμμεση. Ήθελα να μειώσω την απόσταση μεταξύ εμού και του έργου μου. Τον υπολογιστή ξεκίνησα να τον χρησιμοποιώ το 1988 όταν μου δόθηκε η ευκαιρία μέσω ενός ερευνητικού προγράμματος να εργαστώ με έναν, για τα τότε δεδομένα, υπερ-υπολογιστή τον AESTHEDES. Ξεκίνησα να διερευνώ το ρόλο της τεχνολογίας αυτής στη φωτογραφία και την τυπογραφία.  Άρχισα να εισάγω στη δουλειά μου το ράστερ προσπαθώντας  να  καταστήσω την παρουσία του υπολογιστή αισθητή μέσα στο έργο μου διότι  θεωρώ πως έχει γίνει τόσο αυτονόητη που τελικώς καταντά αόρατη.

Επειδή ο Ζολωτάκης έχει δραστηριοποιηθεί για πολλά χρόνια στην Ολλανδία, μπορεί να μας πει αν η χώρα είναι έτοιμη να δεχθεί μια ελληνική άποψη για την τέχνη; Και το ρωτάω αυτό γιατί σήμερα ό,τι ελληνικό στις χώρες της βόρειας και κεντρικής Ευρώπης τίθεται υπό αμφισβήτηση.
Αποστόλης:
Δεν υπάρχει «ελληνική άποψη για τέχνη». Η τέχνη είναι τέχνη και δεν έχει σύνορα. Στην Ολλανδία αυτή τη στιγμή γίνεται μια ολική επίθεση στην εικόνα της χώρας. Επικρατεί ένα κλίμα ότι η Ελλάδα θα είναι η αιτία που θα καταστραφεί το ευρώ. Τα ΜΜΕ παίζουν ένα ρόλο σε αυτό το παιχνίδι με έντονη προπαγάνδα. Η εικόνα μας δεν είναι η καλύτερη στο ευρύ ολλανδικό κοινό. Παρόλα αυτά δεν αναρωτιέμαι αν είναι μια χώρα έτοιμη να δεχθεί τις προτάσεις μου, απλά τις κάνω.

WTC- A.Zolotakis 9L
Έτσι έκανα και τα 33 χρόνια που ζω εδώ και παρόλο που έχω ενσωματωθεί πλήρως και δεν θεωρούμαι πλέον «έλληνας καλλιτέχνης» τοποθετούμαι εικαστικά χωρίς να σκέφτομαι ποιος θα το αποδεχθεί ή ποιος θα το απορρίψει και για ποιους λόγους. Αν αναρωτιόμουν στη ζωή μου τι νόημα έχουν οι πράξεις μου, δεν θα έκανα ούτε τα μισά.  Εγώ κινούμαι ως εικαστικός και όποτε βρω ευκαιρία μπαίνω σε διάλογο. Με αυτή τη λογική αναπτύξαμε με την Κέλλυ το ORANGE WATER  σαν γέφυρα πολιτισμού ανάμεσα στις δύο χώρες. Και το κάνουμε. Δεν αναρωτιόμαστε.

Κέλλυ: Θεωρώ πως η ελληνική σύγχρονη τέχνη είναι  ανύπαρκτη στο εξωτερικό. Δεν υπάρχει καμία σοβαρή και συντονισμένη εκπροσώπηση της χώρας στις διεθνείς φουάρ και οι λιγοστές γκαλερί που κινούνται προς τα έξω είναι μια σταγόνα στον ωκεανό.  Η χώρα έχει σοβαρή εικαστική παραγωγή αλλά δεν μπορεί να τη δείξει. Αλλά ποιο το νόημα να αναρωτιόμαστε αν μια χώρα αποδέχεται την τέχνη μιας άλλης χώρας όταν υπάρχουν ακόμη καλλιτέχνες που ξεσηκώνουν ιδέες και προσεγγίσεις από μια διεθνή έκθεση, τις οικειοποιούνται και τις παρουσιάζουν ως δικές τους; Εδώ δεν έχουμε εξασφαλίσει την αυθεντικότητα της δημιουργίας, και αναφέρομαι σε παγκόσμιο επίπεδο, ως κοινή πρακτική που συμβαίνει παντού, και θα αναρωτιόμαστε για την αποδοχή της σε εθνικό επίπεδο;

tetras

oktasΚέλλυ, εσύ είσαι διευθύντρια στο Loft και εκεί δείχνετε ενδιαφέρουσες εικαστικές εκθέσεις. Με ποια κριτήρια επιλέγεις τις εκθέσεις που θα φιλοξενήσεις;
Κέλλυ: Στο Loft – που μέσα στους  λίγους μήνες λειτουργίας του έχει ήδη φιλοξενήσει σημαντικές εκθέσεις και έχει εξελιχθεί  σε έναν από τους πιο ελκυστικούς χώρους στην Αθήνα, έχω αναπτύξει μια πλατφόρμα που στηρίζεται σε δύο πυλώνες. Ο ένας  περιλαμβάνει εκθέσεις των εργαστηρίων των σχολών Καλών Τεχνών της χώρας. Ήταν μια προσωπική μου επιθυμία να βλέπω τη φρέσκια εικαστική παραγωγή σε ένα χώρο. Κατά καιρούς έχουμε δει εκθέσεις των εργαστηρίων να παρουσιάζονται σε διάφορους χώρους αλλά είναι η πρώτη φορά που οι νέοι καλλιτέχνες των ελληνικών ακαδημιών τέχνης μέσω των εργαστηρίων  τους  κρίνονται στην ίδια αρένα. Ο δεύτερος πυλώνας περιλαμβάνει ομαδικές εκθέσεις, που προτείνονται από επιμελητές. Το κριτήριο επιλογής εκεί είναι πάλι οι προσωπικές μου αξιολογήσεις και επιλογές. Αυτό που με ενδιαφέρει είναι οι καλλιτέχνες που μπαίνουν στο Loft να δοκιμαστούν στην διάδρασή τους με τον ομολογουμένως δύσκολο χώρο του χωρίς κανένα εμπορικό άγχος. Θέλω να δείχνω δουλειές που δεν θα τις βλέπαμε στις περιπτώσεις που κάποιος θέλει να πουλήσει.

WTC- A.Zolotakis 3LΠώς προέκυψε η συνεργασία με την καλλιτέχνιδα από τη Σαουδική Αραβία και πώς λειτουργεί το έργο της απέναντι στο έργο της Αθανασιάδου και του Ζολωτάκη.
Κέλλυ: Με την Lulwah al Homoud γνωριστήκαμε στο Ντουμπάι. Πρόκειται για μια ενδιαφέρουσα περίπτωση καθώς είναι από τις λίγες γυναίκες της Σαουδικής Αραβίας που είναι τόσο δραστήρια και ενεργή. Είναι η πρώτη που αποφοίτησε από το μεταπτυχιακό τμήμα του St. Martins και γενικώς απέχει πολύ από το τυπικό μοντέλο γυναίκας της συγκεκριμένης χώρας! Οι δουλειές μας δένουν στο επίπεδο της κοινής γλώσσας που μεταχειριζόμαστε. Το «λεκτικό» ρεπερτόριο και των τριών μας σε αυτή την παρουσία βασίζεται στις γεωμετρικές δομές.

Αποστόλης: οι δουλειές μας αλληλοσυμπληρώνονται με αβίαστο τρόπο δημιουργώντας ένα διάλογο μεταξύ αφαίρεσης, γεωμετρίας και μαθηματικών. Ο καθένας ξεκινά από τις δικές του αφετηρίες αλλά η εικαστική μας γραφή συγκλίνει στις γεωμετρικές φόρμες. Έχουμε κοινά γεωμετρικά στοιχεία και κινούμαστε στη βάση της αφαίρεσης.

Square Thinking of a Chaotic MindΚέλλυ, έχεις μια αδυναμία στους Πυθαγόρειους. Ο Πυθαγόρας, λοιπόν, πίστευε ότι η μουσική είναι αρμονικό αποτέλεσμα ανόμοιων και ποικίλων ήχων. Στις εικαστικές τέχνες αυτό το αρμονικό αποτέλεσμα από πού προκύπτει;
Κέλλυ: Η αρμονία ή η δυσαρμονία κρίνεται στο οπτικό αποτέλεσμα.  Για εμένα η αρμονία στο γλυπτό συνίσταται στον τρόπο που το φως διαχέεται μέσα στα κενά και αντανακλάται στους όγκους. Δεν είναι πάντα ζητούμενη η αρμονία σε ένα έργο και μπορεί ένα στοιχείο που την διαταράσσει να είναι αυτό που προσδίδει χαρακτήρα στη σύνθεση.  Η μελέτη της θεωρίας της Τετρακτύος ήταν για εμένα ορόσημο αντίληψης όχι μόνο του έργου αλλά της γενικότερης πραγματικότητας. Ακόμη και στα έργα που έπονται της συγκεκριμένης συλλογής μου επηρεάζομαι από τις γνώσεις στις οποίες μυήθηκα. Νομίζω ότι όχι μόνο στο δικό μου αλλά σε κάθε εικαστικό έργο υπάρχει η οντολογική αγωνία του δημιουργού. Την ώρα, λοιπόν, που ο καθένας μας ανασύρει ένα δημιούργημα από την ανυπαρξία καλείται να αποφασίσει αν θα αποτυπώσει αρμονικά ή δυσαρμονικά στοιχεία.

Εκτός από τις εκθέσεις σας στο εξωτερικό, έχετε αναλάβει και τη διοργάνωση ενός εικαστικού φεστιβάλ στην Ελλάδα. Πώς προέκυψε αυτή η πρωτοβουλία  και τι περιμένουμε να δούμε;
Αποστόλης:
Είναι μια προσπάθεια να προβάλλουμε και τις δύο κουλτούρες. Μας ενδιαφέρει να προβάλουμε τους έλληνες καλλιτέχνες στην Ευρώπη και να οργανώνουμε εικαστικές συνευρέσεις μεταξύ ελλήνων και ξένων καλλιτεχνών.  Τα τελευταία δύο χρόνια συνδυάζουμε Έλληνες και Ολλανδούς WTC- A.Zolotakis 5Lσύγχρονους καλλιτέχνες και επιμελούμαστε ομαδικές εκθέσεις τους. Το ORANGE WATER ήρθε ως φυσική εξέλιξη της δράσης αυτής σε πιο οργανωμένο επίπεδο. Εμένα, μετά από 33 χρόνια στην Ολλανδία  με ενδιαφέρει  να επιστρέψω στη χώρα μου και να μοιραστώ πράγματα με φίλους και εκλεκτούς συναδέλφους.  

Κέλλυ: Το ORANGE WATER είναι ένα εικαστικό φεστιβάλ με έντονη εξωστρέφεια. Για πρώτη χρονιά φέτος οι δράσεις με τον Αποστόλη δομούνται με αυτό τον τρόπο και απλώνονται. Συγκεκριμένα για φέτος, από τις 15 Ιουλίου έως τις 15 Σεπτέμβρη, 50 Έλληνες και Ολλανδοί καλλιτέχνες συμμετέχουν στο φεστιβάλ που θα διεξαχθεί σε 13 χώρους μη κερδοσκοπικού ενδιαφέροντος στην Αθήνα, την Πάρο και την Κρήτη. Κεντρικός εννοιολογικός άξονας του ORANGE WATER 1 είναι το «Τοπίο Μνήμης» στο πλαίσιο του οποίου θα παρουσιαστούν έργα ζωγραφικής και γλυπτικής από καλλιτέχνες των δύο χωρών, αντιπροσωπευτικό δείγμα της σύγχρονης εικαστικής παραγωγής τους.
triniti_Page_1

Last modified: 22/06/2015