Η ιστορία των δρόμων στον τοίχο με μπογιά…

Ευανθία Τζιμούρτα
Διεθνή - Ελεύθερα Θέματα

Αθήνα

Είναι  προκλητικά, ελκυστικά, τολμηρά, ασυμβίβαστα. Η κουλτούρα του δρόμου έχει τη δική της ιστορία με τον τίτλο Graffiti. Το γκράφιτι έχει κατακτήσει κάθε γωνιά και της πιο απομακρυσμένης και άσημης πόλης του πλανήτη. Είναι η τέχνη που βάζει μια διαφορετική σφραγίδα και προσκαλεί για μια άλλη εμπειρία μέσα σ’ ένα μονότονο και εν πολλοίς καταθλιπτικό αστικό περιβάλλον, που το δημιούργησαν οι παππούδες και οι πατεράδες
Το γκράφιτι έχει επιβληθεί ως μια σύγχρονη έκφραση τέχνης παρόλα αυτά υπάρχουν ενδείξεις ότι έρχεται από πολύ μακριά. Μορφές  γκράφιτι καταγράφονται στην αρχαία Αθήνα αλλά και στους ρωμαϊκούς χρόνους.  Θα ‘λεγα ότι είδος γκράφιτι ήταν οι μορφές του Χριστού, διάφορα σύμβολα των πρώτων χρόνων διάδοσης της νέας θρησκείας με σταυρούς, μηνύματα και δημόσιες «αγιογραφίες».  Δείγματα ρωμαϊκών γκράφιτι βρέθηκαν πριν από λίγες μέρες στους τοίχους του Κολοσσαίου κατά τη διάρκεια εργασιών αποκατάστασης. Πιθανότατα αναπαριστούν μια ερωτική παράσταση ή «άσεμνες κακογραφίες». Γνωστές είναι και οι μορφές graffiti στην Πομπηία.

Βerlin wall

Το graffiti όπως το γνωρίζουμε σήμερα, ως underground κίνημα τέχνης, ξεκίνησε στα τέλη της δεκαετίας του 1960 -πού αλλού;-  στην Αμερική.  Αρχικά χρησιμοποιήθηκε από συμμορίες για να μαρκάρουν την περιοχή τους μέσα στις αστικές συνοικίες υπογράφοντας με τα ονόματά τους.
Στη Νέα Υόρκη ένας από τους σημαντικότερους και πιο γνωστούς «συγγραφείς» γκράφιτι την εποχή εκείνη, ήταν ο ελληνοαμερικανικός Δημήτρης  ή αλλιώς, TAKI 183.  Η υπογραφή του «ΤΑΚΙ 183» βρισκόταν παντού:  σε τοίχους, σε βαγόνια του μετρό, στις τουαλέτες εστιατορίων, σε αυτοκίνητο των μυστικών υπηρεσιών. Το 1971, η εφημερίδα New York Times, αφιέρωσε  εκτενές άρθρο για τον TAKI 183 αναφέροντας μάλιστα πως είχε ωθήσει εκατοντάδες παιδιά να «μιμηθούν τους βανδαλισμούς του!…»  Με το Graffiti πολλά παιδιά βρήκαν τον τρόπο να τραβήξουν την προσοχή και το φαινόμενο πολλαπλασιάστηκε με τη δημοσιότητα που πήρε ο ΤΑΚΙ 183.

Βerlin

Τρία χρόνια μετά τον ΤΑΚΙ 183 εμφανίσθηκαν ζωγραφικές επεμβάσεις στους τοίχους. Γνωστότεροι δημιουργοί οι CLIFF 159, TRACY 168,  BLADE ONE. Στις δεκαετίες που πέρασαν το μοντέρνο γκράφιτι άλλαξε μορφές και με την άνθιση του Hip Hop στις αρχές τις δεκαετίες του 1980, πέρασε τον Ατλαντικό. Βρίσκει πρόσφορο έδαφος στο Λονδίνο όπου νεαροί καλλιτέχνες γκράφιτι ξεπετάγονται σε κάθε γωνιά της Μητρόπολης. Την ίδια περίοδο, στο Βερολίνο, ο Τοίχος, είναι από μόνος του ο μεγαλύτερος καμβάς. Η δυτική πλευρά του γεμίζει με έργα καλλιτεχνών όχι μόνο Γερμανών,   αλλά και από άλλα μέρη του κόσμου. Τα έργα στον «τοίχο του αίσχους»   αντανακλούν τις κοινωνικές πιέσεις στη Γερμανία εκείνη την περίοδο. Η ανατολική πλευρά του τοίχου όμως μένει κενή, έως την πτώση του, το 1989.

ΠΑΡΙΣΙ

Από μια απλή υπογραφή,  το γκράφιτι γίνεται πλέον ένα πολύπλοκο και πολυποίκιλο μέσο για απεριόριστη έκφραση ιδεών και καταστάσεων.  Σήμερα  δημιουργοί και καλλιτέχνες  σε όλο τον κόσμο χρησιμοποιούν αυτή την, αναγνωρισμένη πλέον μορφή τέχνης, για να προωθήσουν το μήνυμα τους και να προβάλουν το έργο τους.
Ο πιο σημαντικός καλλιτέχνης γκράφιτι θεωρείται ο Βρετανός Banksy.  Διάσημος καλλιτέχνης τα έργα του οποίου επικεντρώνονται  σε μια θεματογραφία που έχει να κάνει με την πολιτική, τον πολιτισμό, τις κοινωνικές συγκρούσεις και ανισότητες.  Αν και έδρα του είναι στο Λονδίνο, η τέχνη του συναντάται  και σε πολλές πόλεις εκτός Βρετανίας. Με την παγκόσμια κρίση επόμενο ήταν οι περισσότεροι καλλιτέχνες γκράφιτι να επικεντρώνονται στις επιπτώσεις της κρίσεις, στην πολιτική, τη φτώχεια, τη διαφθορά της εξουσίας, τις δυνάμεις καταστολής κοκ. Μέσα από τα έργα τους προσπαθούν να περάσουν μηνύματα που θα ευαισθητοποιήσουν και θα αγγίξουν τους πολίτες.

ΑΘΗΝΑ

Η Τέχνη της Διαμαρτυρίας στην Αθήνα. (Protest Graffiti Art in Athens). Με αυτόν το τίτλο, το περιοδικό Time, δημοσίευσε φωτογραφίες  γκράφιτι από τους  δρόμους της Αθήνας.  Γκράφιτι που αντανακλούν το θυμό και τις επιπτώσεις της οικονομικής  κρίσης γέμισαν τους δρόμους της Αθήνας και των άλλων πόλεων στην Ελλάδα έγραφε το περιοδικό.
Η «τέχνη του δρόμου» περισσότερο από οτιδήποτε άλλο εκφράζει τα προβλήματα που απασχολούν και βασανίζουν μια κοινωνία.  Κι αυτό το αποδεικνύουν περίτρανα τα γκράφιτι που έχουν κατακλύσει τους αθηναϊκούς δρόμους.

Αθήνα

                                                   

 

 

  


 

 

 

 

 

                                                                                                                                                                                                                                                    


 

 

 

 

                       


 

 

 

     

 

                                                

 

 

 

 

 

 

Last modified: 19/12/2017