Η Γαλατού συγχωρεί αυτούς που την αγνόησαν

Johannes Vermer - H δαντελού

Johannes Vermer – H δαντελού

Ο Γιοχάνες Βερμεέρ πέθανε το 1675, αλλά μόλις το 1781 ο Άγγλος ζωγράφος Τζον Ρέινολντς μιλάει πρώτη φορά για τον αγνοημένο καλλιτέχνη γράφοντας εγκώμια για τη «Γαλατού» και ο Τζ. Λεμπρόν εκφράζει τη θλίψη του για την απουσία έργων του μεγάλου Ολλανδού από την καρδιά της τέχνης, το Παρίσι. Δεκατέσσερα χρόνια αργότερα ο Ολλανδός χαράκτης Γιόσει σε σύγγραμμα του εκφράζει το θαυμασμό του για τη «Γαλατού». Θα περάσουν πολλές δεκαετίες που το συνολικό έργο του Βερμεέρ θα ζήσει στην αφάνεια ακόμη και για τους καταγραφείς του Λούβρου.
Να όμως που 342 χρόνια μετά το θάνατο του καλλιτέχνη και 358 χρόνια από τη «γέννησή» της η Γαλατού «επισκέπτεται» το Παρίσι και το αναστατώνει. Καταλαμβάνει περίοπτη θέση στο Λούβρο και μαγνητίζει τους ανθρώπους της πόλης που την αγνόησε. Κατά χιλιάδες οι Παριζιάνοι συνωστίζονται στα εκδοτήρια του Λούβρου για να εξασφαλίσουν ένα εισιτήριο εισόδου για την έκθεση «Ο Βερμεέρ και οι δάσκαλοι της ζωγραφικής της καθημερινής ζωής».

Johannes Vermeer - Η Γαλατού

Johannes Vermeer – Η Γαλατού

Gerard Dou - «Η Ολλανδή μαγείρισσα»

Gerard Dou – «Η Ολλανδή μαγείρισσα»

Η έκθεση με δώδεκα έργα του Γιοχάνες Βερμεέρ στο Λούβρο είναι ένα από τα σημαντικότερα πολιτιστικά γεγονότα στη γαλλική πρωτεύουσα. Η έκθεση που φωτίζει έναν από τους μεγαλύτερους δασκάλους της ολλανδικής ζωγραφικής, οργανώνεται σε συνεργασία με την Εθνική Πινακοθήκη της Ιρλανδίας και την Εθνική Πινακοθήκη της Ουάσιγκτον. Οι δώδεκα πίνακες που εκτίθενται αποτελούν το ένα τρίτο του όλου γνωστού έργου του Βερμεέρ. Και βέβαια η μεγάλη Κυρία της έκθεσης είναι η ταπεινή Γαλατού που για κάποιες μέρες κλέβει τη δόξα από την πάμπλουτη συμβία του Φρανσέσκο ντελ Τζιοκόντοτι, τη Μόνα Λίζα, το καμάρι του Λούβρου. Η Γαλατού είναι «δάνειο» από το Rijksmuseum του Άμστερνταμ.

Στην έκθεση περιλαμβάνονται επίσης έργα των συγχρόνων του Βερμεέρ(1632 – 1675) καλλιτεχνών του Ζεράρ Ντου (1613 – 1675), Γιαν Στέεν (1626 – 1679), Γκαμπριέλ Μετσού (1629 – 1669) και Πίτερ ντε Χοχ (1632 – 1675) έργα των οποίων κέντρισαν τον Βερμεέρ και από τους οποίους λίγα δανείστηκε και πολλά απέρριψε.
Ο Blaise Ducos, ένας από τους επιμελητές της έκθεσης μας βάζει στο κλίμα των όσων βλέπουμε στο Λούβρο: «Πρόκειται για μία έκθεση που εστιάζει στην ανάπτυξη ενός συγκεκριμένου τύπου ζωγραφικής, της καθημερινής σκηνής δοσμένη με κομψότητα, την περίοδο που η Ολλανδία βρίσκεται στο οικονομικό της απόγειο. Αυτές οι ηθογραφικές σκηνές είναι οι αναπαραστάσεις δραστηριοτήτων της καθημερινότητας. Ο Βερμεέρ και οι σύγχρονοί του μεταμόρφωσαν της καθημερινές σκηνές σε προϊόν πολυτελείας, με την έννοια ότι τα έργα άξιζαν μια περιουσία και προορίζονταν σε μια πελατεία εξαιρετικά ευκατάστατη».

Pieter de Hooch - Η γυναίκα με τη ζυγαριά

Pieter de Hooch – Η γυναίκα με τη ζυγαριά

Johannes Vermeer - Γυναίκα που ζυγίζει μαργαριτάρια

Johannes Vermeer – Γυναίκα που ζυγίζει μαργαριτάρια

Αν και συνηθίζουμε να παρουσιάζουμε τον Βερμεέρ σαν τη «Σφίγγα του Ντέλφτ», μία έκφραση που τον θέλει απομονωμένο καλλιτεχνικά, η έκθεση θέλει να αναθεωρήσει αυτήν την άποψη και εξερευνά το δίκτυο των σχέσεων που διατήρησε με άλλους μεγάλους ζωγράφους του χρυσού αιώνα της Ολλανδικής τέχνης. Βάζοντάς τον πλάι στους συγχρόνους του «καταλαβαίνουμε καλύτερα τη συμβολή του Βερμεέρ και τη φύση της τέχνης του» συνεχίζει ο επιμελητής. «Ο Βερμεέρ είναι κάποιος που συλλέγει, αξιοποιεί τις ιδέες των άλλων και τις μεταμορφώνει».
Για τον επιμελητή, η τέχνη του Βερμεέρ ξεχωρίζει από το χρώμα της, τη σιωπή, το γυμνό χώρο και μια ψυχολογική διάσταση. Ενώ οι πίνακες των συγχρόνων του όπως του Gérard Dou, Frans van Mieris, Jan Stenn, είναι επικεντρωμένοι στη λεπτότητα των λεπτομερειών. «Ο Βερμεέρ αναποδογύρισε αυτήν τη λογική, την απορρίπτει και εφαρμόζει μια τέχνη εξαγνιστική. Για παράδειγμα το έργο «Η Ολλανδή μαγείρισσα» του Gérard Dou που παρουσιάζεται στην έκθεση και δείχνει μια γυναίκα να ρίχνει νερό σ’ ένα δοχείο με πολλές λεπτομέρειες: ένα μάτσο καρότα, το φανάρι στο παράθυρο, ένα λάχανο…κι ένα διαθέσιμο βλέμμα. Είναι ο πίνακας που θα γίνει πηγή έμπνευσης της «Γαλατού» του Βερμεέρ. Βλέπουμε έτσι τί τον ενέπνευσε και τί αυτός το έκανε. Ήταν ένα είδος ζωγραφικής που τον παίδευσε αλλά κατάφερε να απαλλαχτεί. Η έκθεση υπογραμμίζει την έλξη και την απώθηση στην τέχνη του Βερμεέρ. «Η Γαλατού» μπροστά στον πίνακα του Gérard Dou περικλείει μια ησυχία καθεδρικού ναού, συγχρόνως επιβλητική και ψιθυριστή, σιωπηλή, και συγκεντρωμένη».

Johannes Vermeer - Γυναίκα που γράφει γράμμα και η υπηρέτρια της

Johannes Vermeer – Γυναίκα που γράφει γράμμα και η υπηρέτρια της

Gabriël Metsu - Γυναίκα που διαβάζει γράμμα

Gabriël Metsu – Γυναίκα που διαβάζει γράμμα

Η έκθεση θα διαρκέσει μέχρι τις 22 Μαΐου και φιλοξενείται στην αίθουσα Ναπολέων στο Λούβρο. Σύμφωνα με γαλλικά δημοσιεύματα έχει ξεπεράσει ήδη τους 40.000 επισκέπτες κατά τις πρώτες οκτώ μέρες της έκθεσης. Γεγονός πρωτόγνωρο για προσωρινή έκθεση στο Λούβρο. Με αποτέλεσμα το μουσείο να αναγκάζεται να λαμβάνει έξτρα μέτρα προπώλησης εισιτηρίων διαδικτυακά ώστε ο χρόνος αναμονής για πρόσβαση στον εκθεσιακό χώρο να μη ξεπερνάει τα 45 λεπτά.

http://www.culture.fr/Actualites/Musee-Expos/Le-Siecle-d-or-hollandais-au-Louvre

 

 

 

 

 

 

Last modified: 13/03/2017