Η Εύα Κέκου γράφει για την έκθεση της Βασιλικής Πιστικού «Fractal Equilibrium»

ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΠΙΣΤΙΚΟΥ 2Την πρώτη ατομική της έκθεση μικτών μέσων με τίτλο «Fractal Equilibrium» παρουσιάζει η Βασιλική Πιστικού στο χώρο ΠΕΣ ΠΟΛΥΤΡΟΠΟΝ στα Καλύβια του δήμου Σαρωνικού και στο χώρο της Παλαιάς Κοινότητας.

Κείμενο έκθεσης – σύλληψη τίτλου και concept έκθεσης από την

Εύα Κέκου 

ιστορικό τέχνης και θεωρητικό πολιτισμού

«Ο τίτλος  της έκθεσης είναι εμπνευσμένος από την αναδόμηση που προκαλούν σε πολλά φυσικά συστήματα οι μεταβολές και οι ανακατατάξεις. Έχει ενδιαφέρον ότι τα συστήματα που παρουσιάζουν μαθηματικό χάος είναι ντετερμινιστικά και επομένως εύτακτα υπό μια έννοια. Αυτή η τεχνική χρήση του όρου «χάος» διαφωνεί με την καθομιλουμένη, στην οποία το χάος υποδηλώνει την παντελή έλλειψη τάξης. Η θεωρία του Χάους αναλύει τη συμπεριφορά ορισμένων μη γραμμικών δυναμικών συστημάτων που είναι ιδιαίτερα ευαίσθητα στις αρχικές συνθήκες – αυτό ακριβώς μάλιστα τα κάνει μη προβλέψιμα. Fractals ονομάζονται τα σχήματα που απαντάμε στη τέχνη. Έχει ενδιαφέρον ότι μπορούμε να περιγράψουμε ένα «σωστό» τρίγωνο με το Πυθαγόρειο Θεώρημα, αλλά το να βρούμε το «σωστό» τρίγωνο στη φύση αποτελεί ένα εντελώς διαφορετικό θέμα.
Μπορούμε επίσης να βρούμε σχηματισμούς που έχουν αντιστοιχία στη φύση αλλά και στη γεωμετρία ή στη θεωρία της τέχνης… ποιος είναι όμως ο γεωμετρικός τύπος για ένα σύννεφο; Η fractal geometry, η θεωρία του χάους και τα ανώτερα μαθηματικά αποπειρώνται επίσης να απαντήσουν σε παρόμοιες ερωτήσεις. Η επιστήμη προσπαθεί να ανακαλύψει την επίμονη τάξη πίσω από τα πιο χαοτικά φαινόμενα. Ακριβώς όπως η πέτρα στους πρόποδες του λόφου προσομοιάζει ως «μινιατούρα» στο βουνό από το οποίο προέρχεται, έχοντας όλα τα χαρακτηριστικά του, με τον ίδιο τρόπο τα fractals μοιάζουν μεταξύ τους. Ο όρος fractals (1975) του Benoit Mandelbrot προέρχεται από το λατινικό fractus και αναφέρεται σε μια ανώμαλη επιφάνεια όπως αυτή που προκύπτει λ.χ. από τη βίαιη διάσπαση μιας πέτρας.

Ο όρος fractal equilibrium αποτελεί όρο της Φυσικής και αναφέρεται στο αποτέλεσμα που προκύπτει μορφολογικά όταν μια συμπαγής μάζα, δομή αναδιοργανώνεται. Η τελική μορφολογία παίζει τον ρόλο ενός στατιστικού δυναμικού. Το αποτέλεσμα αυτό προκύπτει από τη μη ανεστραμμένη ανάπτυξη των δυναμικών στοιχείων έναντι της εσωτερικής ισορροπίας.
Η ίδια η τέχνη άλλωστε προσπαθεί να δώσει ερμηνείες και να απευθύνει μέσα από την εικαστική γλώσσα ερωτήματα σε στοιχεία αφηρημένα. Η τέχνη αποτελεί άλλοτε ένα εργαλείο ενδοσκόπησης και άλλοτε ψυχανάλυσης, λειτουργώντας ως σκαπάνη στο ενδόμυχο και μεταφέροντας άυλα στοιχεία με μορφή όχι πάντα γνώριμη και οικεία στον εξωτερικό χώρο. Είναι ανθρωποκεντρική με τον έναν ή τον άλλο τρόπο: αντιλαμβάνεται τον άνθρωπο ως Όλο και ως ένα σύστημα εντός του οποίου αυτός δημιουργεί και παρατηρεί χρησιμοποιώντας τον περιβάλλοντα χώρο του αλλά και το «εσωτερικό» υλικό του, ανατροφοδοτούμενος από τον κόσμο των Ιδεών και των αισθημάτων του.
ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΠΙΣΤΙΚΟΥΤο σύνολο της εικαστικής δουλειάς το οποίο εκτίθεται εδώ στην πρώτη ατομική έκθεση της Βασιλικής Πιστικού έχει προβληματισμούς που ερείδονται σε αντιθετικά σχήματα. Αφορούν την υλικότητα και το άυλο, την τάξη και το χάος, την πνευματικότητα και τη σωματικότητα. Μέσα από το δίπολο των αντιθέσεων, η καλλιτέχνιδα θέτει ερωτήματα και προβληματισμούς που συνδέονται με το εσωτερικό, το ενδόμυχο και το πνευματικό, με τρόπο ανεπιτήδευτο, αθώο και ακραιφνή, παρουσιάζοντας τα ευρήματά της με τη μορφή εικόνων, οραμάτων και ιδεών μετουσιωμένων σε αντικείμενα. Η δουλειά της Πιστικού έχει κάτι από τον χαρακτήρα και τον ενθουσιασμό του αρχαιολόγου που παρουσιάζει στο κοινό του ευρήματα ανασυρμένα από το σκοτάδι – δείχνοντάς τα με προσοχή και σεβόμενος την εύθραυστή τους ύλη.
Το έργο της παρουσίασής της διαρθρώνεται σε τρεις ενότητες: σωματικότητα/υλικότητα, πνευματικότητα και χάος. Οι τρεις ενότητες δημιουργούν ωστόσο μία σπονδυλωτή αφήγηση. Ενώ ο προβληματισμός της Πιστικού εφορμάται από τη παρατήρηση για τη σωματικότητα και την ύλη και εκφράζεται με έναν εξωτερικό τρόπο προς το ανθρώπινο σώμα –απομονώνοντάς το ως αντικείμενο– εμβαθύνει στον προβληματισμό της εύθραυστης φύσης και των σχέσεων των ανθρώπων όχι μόνο ως κοινωνικών αλλά περισσότερο ως έμφυλων Υποκειμένων.
Ο προβληματισμός αυτός δεν εκφράζεται μόνο μέσα από σχέσεις άμεσης ή και υποφαινόμενης εξουσίας ανάμεσα στα δύο φύλα, σχέσεις προφανείς ή ερωτικές, αλλά και μέσα από άλλα δυαδικά σχήματα που δομούνται από την αντίθεση: σχέσεις κοινωνικές όπως πατέρα-κόρης/γιου κ.ο.κ. ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΠΙΣΤΙΚΟΥ 3Η δουλειά της Πιστικού, αν και ξεκινάει από έναν ευρύτερο προβληματισμό στρέφεται αρκετά δραστικά στην εσωτερικότητα προσπαθώντας να ανασύρει ψυχικά στοιχεία, στην όποια άναρχη και αδόμητή μορφή τους και μέσα από την ετερόκλητη και άμορφή τους κατάσταση, για να τα εκθέσει σε πρωτόλεια μορφή, δημιουργώντας ένα αισθητικό περιβάλλον. Έχει μάλιστα ενδιαφέρον ότι τα σχήματα και οι μορφές προσομοιάζουν σε αυτές των θηλαστικών, καθαγιάζοντας τω όντι την έννοια της ζωής σε όλα τα έμβια όντα, μετατοπίζοντας την πρωτοκαθεδρία του Ανθρώπου σε έννοιες που αφορούν περισσότερο την καθαγίαση των αισθημάτων – την «καθαρότητα» και την αγνότητά τους, αλλά και τη διαφάνεια που συνοδεύει τον αγνό σύνδεσμο και τα πρωτόλεια αισθήματα.
Η δουλειά της Πιστικού στο σύνολό της αποτελεί μια κατάσταση ενσυνείδησης. Αυτή η κατάσταση προκύπτει μέσα από τη διαδικασία συνειδητοποίησης τόσο της υλικής όσο και της πνευματικής υπόστασης, αλλά και όλων αυτών των στοιχείων που απαρτίζουν το «είναι» στη φιλοσοφική και αισθητική διάστασή του όπως αποτυπώνεται εδώ, με όλα τα στοιχεία που απαρτίζουν τη συνθετότητα αυτή και τις ποιότητες της: στοιχεία τραχιά, εύκαμπτα, διαφανή, βαριά, ευτελή. Άλλωστε, τα ίδια τα υλικά της είναι πολλές φορές ευτελή και διαφανή: φαίνεται ότι ο προβληματισμός της στρέφεται σε έννοιες που αφορούν την αληθινή επικοινωνία, την αμεσότητα, αλλά και το πόσο ο εντυπωσιασμός μπορεί να συνδέεται με αξίες μη προφανείς ή κοινωνικά και οικονομικά φορτισμένες.
Τα πάντα παίρνουν μορφή αποκλειστικά στη συνείδηση, και μόνο μέσα από αυτή γίνονται αντιληπτά. Καθετί που μπορούμε να καταλάβουμε είναι προβολές μέσα στον νου, και καθετί γνωρίζουμε είναι αποτέλεσμα της εμπειρίας στον νου. Η εμπειρία του περιβάλλοντος ή του εαυτού προκύπτει στη συνείδηση ως μια μορφή που εμφανίζεται μέσα σε αυτήν (in-forming) και μέσα από την επεξεργασία που λαμβάνει χώρα στον νου και παράγει την πληροφορία (in-formation). Με αυτόν τον τρόπο, ο καλλιτέχνης λαμβάνει τόσο εσωτερικά όσο και εξωτερικά τις «πρώτες ύλες» του, και με τον ίδιο τρόπο η πληροφορία αυτή ανασκευάζεται στο περιβάλλον που συνθέτει καθώς και μέσα από τη διάδραση με το κοινό. Ο Freud τονίζει ότι ο άνθρωπος στη σημερινή κοινωνία τείνει να καταστέλλει τις επιθυμίες και τα ένστικτά του, τα οποία εκδηλώνονται στη διάρκεια των ονείρων, και ότι το ασυνείδητο χρησιμοποιεί συμβολική γλώσσα για να εκφραστεί.
Με αυτόν ακριβώς τον τρόπο, η Πιστικού ακολουθεί την εσωτερική φωνή της, αναλύει τα όνειρά και τους φόβους της, παρατηρεί, αποτυπώνει εισχωρώντας σε ένα άλλο επίπεδο, όπου η αταξία κανονικοποιεί την αισθητική μορφοποίηση και συνδημιουργεί την αφήγηση εντός της οποίας αναδομείται. Το έργο της Πιστικού στο σύνολό του αποτελεί μια συντονισμένη δουλειά που έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον όχι μόνο για τον πολυσχιδή χαρακτήρα του (ζωγραφική, κολλάζ και εγκαταστάσεις), αλλά και για την ιδιαίτερη τεχνική της. Είναι άξιος προσοχής ο τρόπος με τον οποίο η καλλιτέχνιδα τόσο εύσχημα συνδέει έννοιες με αντιθετικό πρόσημο, ανασκευάζοντας τη πραγματικότητα σε ένα μικροεπίπεδο, προσδίδοντάς της όλα τα απαιτούμενα στοιχεία της συνθετότητάς της: την ίδια την απλότητά της ως συστατικό, τον «αέρινο» χαρακτήρα της μαζί με τη βαρύτητα από την οποία διέπεται.
Τα έργα της έκθεσης συνδιαλέγονται με το πραγματικό και το φαντασιακό, με τη δομή και την αποδόμηση, χρησιμοποιώντας στοιχεία άλλοτε ρεαλιστικά και άλλοτε σουρεαλιστικά στο ίδιο κάδρο, χτίζοντας δίπολα και αντιθέσεις. Όλα αυτά τα στοιχεία συμβάλλουν στη συζήτηση της έννοιας της ανθρώπινης ταυτότητας με κοινωνικούς αλλά κυρίως με ψυχαναλυτικούς όρους, εξαίροντας τη προσωπική υπόσταση και καθαγιάζοντας τα στοιχεία που τη συνθέτουν. Άλλωστε, η ίδια η πορεία μας, εκτός από το στίγμα του καθενός σε αυτή, αποτελεί ένα αέναο παιχνίδι ισορροπίας ή/και ισορροπιών που κατακτούνται και ανακτούνται συνεχώς. Η αφήγηση που συντίθεται μπορεί, αν αυτό είναι εφικτό, να αποτιμηθεί μόνο μέσα από τα στίγματα που αποτυπώνονται σε αυτήν: άλλες φορές ως μια ετεροχρονισμένη αλλά και πολλές φορές ανασκευασμένη αποτίμηση, με τον ίδιο τρόπο με τον οποίο θα μπορούσε ίσως να πει κανείς ότι λειτουργεί και η τέχνη – αισθητικά, θεραπευτικά και ψυχαναλυτικά.

Event Information!

ΠΕΣ ΠΟΛΥΤΡΟΠΟΝ, Προκοπίου Γκίνη 5, Καλύβια δήμου Σαρωνικού, και Παλαιά Κοινότητα Καλυβίων στην Κεντρική Πλατεία Ευαγγελιστρίας.
Εγκαίνια: Σάββατο 18 Μαρτίου, 18.30
Διάρκεια έκθεσης: 18 Μαρτίου-20 Απριλίου 2017
Ώρες λειτουργίας: Πέμπτη, Παρασκευή: 18.30 -21.30, Σάββατο, Κυριακή: 11.30-14.30 και 18.30 -21.30 Δευτέρα, Τρίτη, Τετάρτη: κλειστά – επίσκεψη κατόπιν επικοινωνίας
Πληροφορίες: ΠΕΣ ΠΟΛΥΤΡΟΠΟΝ  τηλ. 2299301466 pespolytropon@gmail.com



Get Widget