Αλέξανδρος Λιάπης: Ο ανένταχτος ζωγράφος με τις πολλές πατρίδες. Πενήντα χρόνια σε ένα βιβλίο

Ήρα Παπαποστόλου
Ιστορικός και κριτικός τέχνης

Το βιβλίο του Αλέξανδρου Λιάπη από τις εκδόσεις Οδός Πανός είναι ένα μοναδικό βιβλίο τέχνης. Και δεν το γράφω επειδή συμπεριλαμβάνει και δύο δικά μου κείμενα. Περίμενα καιρό να βγει και, όταν συναντήθηκα με τον Αλέξανδρο και μου το έδωσε, πραγματικά ενθουσιάστηκα.
Πάνω από 570 έργα – μια ολόκληρη ζωή – και κείμενα που έχουν γραφτεί για εκθέσεις του στο παρελθόν και όχι μόνο, περιλαμβάνονται σε ένα βιβλίο – έργο τέχνης. Ο Αλέξανδρος Λιάπης, που όλοι τον ξέρουμε σαν απείθαρχο, ασυμβίβαστο και «σχεδόν απροσάρμοστο» – δανείζομαι το χαρακτηρισμό από την Αθηνά Τρέντλα – έκανε πάλι το θαύμα του. Με άπειρες εκθέσεις στο βιογραφικό του – ατομικές και ομαδικές – αποφάσισε να βγάλει ένα βιβλίο με το μεγαλύτερο όγκο δουλειάς του. Αυτός ο «αναγνωρίσιμος, ανένταχτος Έλληνας ζωγράφος με πολλές πατρίδες» (όπως τον αποκαλεί ο Γιώργος Τζιλαλής), θέλησε να εκτεθεί για μία ακόμη φορά στην πιο ολοκληρωμένη του μορφή.
Τον θαυμάζω τον Αλέξανδρο γιατί είναι δημιουργός με όλη τη σημασία της λέξης και δεν σταματάει να ζωγραφίζει ποτέ. Ό,τι βλέπει γύρω του, ό,τι νιώθει, ό,τι βιώνει, μετατρέπεται αυτόματα σε εικόνα. Πρόκειται για ένα πηγαίο ταλέντο με απίστευτη ευαισθησία που επηρεάζεται από το κάθε μικρό και ασήμαντο μέχρι το οτιδήποτε συμβαίνει στο κοινωνικό γίγνεσθαι.
Αν ξεφυλλίσετε το βιβλίο του, θα δείτε ότι το κάθε έργο του επιδέχεται σελίδες ανάλυσης τόσο από έναν ιστορικό τέχνης όσο και από έναν που γνωρίζει από ψυχολογία. Γιατί ο Αλέξανδρος Λιάπης δεν ζωγραφίζει ακριβώς αυτό που βλέπει, αλλά μια ιδέα, ένα συναίσθημα και αυτό που ονομάζουμε ψυχή και δύσκολα φαίνεται με γυμνό μάτι. Χρώματα και σχήματα μιλούν για τη ζωή, την ελευθερία, την επαφή των ανθρώπων, τη μοναξιά, τις ενέργειες, τα συναισθήματα. «Οι εικόνες του είναι στιγμιότυπα, μικρά αποσπάσματα από το πεδίο της σύγκρουσης ανάμεσα στον αλλοιωμένο κόσμο των ματιών και τον ασύλληπτο κόσμο της ψυχής», γράφει ο Γιάννης Κολοκοτρώνης. Και η Ρογκάν συμπληρώνει: «Η εικαστική γραφή του ταυτίζεται με μια ιδιαίτερα βαθιά αίσθηση της ποίησης».
Ο Αλέξανδρος Λιάπης έχει ασχοληθεί σε βάθος με τις σχέσεις που δημιουργούνται ανάμεσα στους ανθρώπους, με τις έννοιες της γέννησης και της δημιουργίας, της προέλευσης του κόσμου και της τέχνης. Συνδυάζει πριμιτίφ στοιχεία με άλλα που προέρχονται από όλη την παράδοση της ζωγραφικής και μιλάει στην καρδιά και στο πνεύμα μας για την ίδια την ύπαρξη. Ο τρόπος που χειρίζεται το χρώμα εντυπωσιάζει, σε μια ζωγραφική ταυτόχρονα πνευματική και ενστικτώδη όπου η αρχική πηγή είναι άλλοτε ορατή και άλλοτε αποκρυπτογραφήσιμη. Πρόκειται για έργα που εμπνέουν αισιοδοξία, όσο η εμπειρία χρόνων του δημιουργού μεταφράζεται σε ζωγραφική ποιότητα. «Ο άνθρωπος από το τίποτα μπορεί να φτιάξει τα πάντα», λέει ο ίδιος ο ζωγράφος και το αποδεικνύει σε όλη τη ζωγραφική του πορεία που αποφάσισε να κλείσει μέσα σε 400 υπέροχες χρωματιστές σελίδες.

 

Last modified: 19/09/2019